بازار نفت بی‌اعتنا به توئیت های فریب کارانه ترامپ ؛ قیمت نفت دوباره از ۱۰۹ دلار گذشت

به گزارش خبرگزاری آگاه، بازار جهانی نفت در روز‌های اخیر تحت‌تأثیر مستقیم تحولات مرتبط با تنش میان ایالات متحده آمریکا و ایران و به‌ویژه مواضع و توئیت‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، قرار گرفته است. در هفته گذشته، اعلام مهلت ۵ روزه ترامپ برای مذاکرات، به‌عنوان یک سیگنال کاهش احتمال درگیری فوری نظامی، موجب شد قیمت نفت برنت که پیش‌تر تا سطح ۱۱۰ دلار در هر بشکه افزایش یافته بود، با واکنش روانی و انتظاری بازارها، تا حدود ۹۹ دلار کاهش یابد. این افت قیمت، بازتابی از امیدواری معامله‌گران به کاهش ریسک ژئوپلیتیک و احتمال یافتن راه‌حل دیپلماتیک در بازه زمانی اعلام‌شده بود و نشان داد که بازار تا چه اندازه نسبت به پیام‌های سیاسی حساس است.

با این حال، در ادامه این روند، توئیت تازه ترامپ مبنی بر تعویق ۱۰ روزه حمله به نیروگاه‌های ایران، واکنشی کاملاً متفاوت در بازار نفت به همراه داشت. برخلاف بار قبل که اعلام مهلت زمانی باعث عقب‌نشینی قیمت‌ها شد، این بار بازار به‌نوعی پیام را نه به‌عنوان کاهش ریسک، بلکه به‌عنوان استمرار و حتی تداوم تهدید تلقی کرد. در نتیجه، قیمت نفت برنت که پیش‌تر در محدوده ۱۰۸ دلار قرار داشت، نه تنها کاهش پیدا نکرد، بلکه از مرز ۱۰۹ دلار نیز عبور کرد.

این رفتار متناقض بازار را می‌توان در چارچوب چند عامل کلیدی تحلیل کرد. نخست، معامله‌گران به‌تدریج نسبت به «بازی با زمان» در قالب تعیین ضرب‌الاجل‌های متوالی از سوی کاخ سفید بی‌اعتماد شده‌اند. اگر در نوبت اول بازار این تصور را داشت که مهلت ۵ روزه می‌تواند فضای تنفس دیپلماتیک ایجاد کند، این‌بار تعویق ۱۰ روزه حمله بیشتر به‌عنوان نشانه‌ای از استمرار وضعیت بحرانی و تعلیق نااطمینانی تعبیر شده است؛ وضعیتی که معمولاً به افزایش «پرمیوم ریسک ژئوپلیتیک» در قیمت نفت منجر می‌شود.

دوم، زیرساخت‌های نفتی و انرژی ایران، به‌ویژه نیروگاه‌ها و تأسیسات مرتبط، جزو اهدافی هستند که هرگونه حمله احتمالی به آنها می‌تواند پیامد‌هایی مستقیم بر عرضه نفت در منطقه و امنیت صادرات انرژی در خاورمیانه داشته باشد. بازار جهانی نفت با آگاهی از شکنندگی زنجیره عرضه در خلیج فارس، به‌طور سنتی در برابر هر نشانه‌ای از تهدید نسبت به تأسیسات انرژی ایران، عربستان، عراق و سایر تولیدکنندگان عمده، واکنشی افزایشی در قیمت‌ها نشان می‌دهد. از این منظر، توئیت ترامپ درباره تعویق حمله، نه حذف خطر، بلکه «تمدید زمان احتمالی وقوع آن» تلقی شده است.

سوم، هم‌زمانی این تنش‌ها با سایر عوامل بنیادی بازار نیز اهمیت دارد. در شرایطی که بسیاری از گزارش‌ها از تداوم محدودیت عرضه توسط برخی اعضای اوپک و متحدان و همچنین سطح نسبتاً پایین ذخایر تجاری در برخی مناطق مصرف‌کننده حکایت دارند، هرگونه ریسک ژئوپلیتیک به سرعت در قیمت‌ها منعکس می‌شود. افزون بر این، نگرانی‌ها نسبت به تداوم درگیری‌ها و کشیده شدن دامنه آن به سایر نقاط منطقه، فضای روانی بازار را ملتهب‌تر کرده است. در چنین وضعیتی، حتی اگر حمله برای ۱۰ روز به تعویق بیفتد، بازار آن را تنها فاصله‌ای کوتاه تا احتمال تشدید بحران می‌بیند و نه فرصتی مطمئن برای کاهش تنش.

چهارم، تغییر رفتار بازیگران مالی در بازار‌های آتی نفت نیز در تشدید این روند مؤثر بوده است. صندوق‌های پوشش ریسک، سفته‌بازان و معامله‌گران بزرگ، با تجربه نوسانات شدید روز‌های قبل – از ۱۱۰ دلار تا ۹۹ دلار و سپس بازگشت به بالای ۱۰۸ و ۱۰۹ دلار – به‌سمت اتخاذ موقعیت‌های خرید (Long) بیشتر حرکت کرده‌اند تا از سناریوی تداوم تنش و افزایش قیمت‌ها منتفع شوند. همین ورود تقاضای مالی، علاوه بر تقاضای واقعی مصرف‌کنندگان و پالایشگاه‌ها، به حرکت صعودی قیمت دامن زده است.

نتیجه آنکه بازار نفت، در مقطع کنونی، پیام‌های کاخ سفید را نه بر مبنای زمان‌بندی‌های اعلام‌شده، بلکه بر اساس ارزیابی کلی از سطح ریسک درگیری نظامی با ایران تفسیر می‌کند. اگر مهلت ۵ روزه نخست، در ذهن فعالان اقتصادی با امید به مذاکره گره خورده بود، تعویق ۱۰ روزه جدید، بیشتر به معنای استمرار تهدید حمله به تأسیسات حیاتی ایران دیده شده است. به همین دلیل، نه تنها کاهش قابل توجهی در قیمت‌ها مشاهده نشد، بلکه نفت برنت با عبور از سطح ۱۰۹ دلار، بار دیگر نشان داد که «ریسک ژئوپلیتیک» همچنان عنصر اصلی تعیین‌کننده در قیمت‌گذاری این روز‌های بازار است.

در چنین فضایی، هر خبر جدید  چه در قالب یک توئیت، چه یک اظهارنظر دیپلماتیک و چه تحرکات میدانی در منطقه  می‌تواند به سرعت در نوسانات قیمتی بازتاب یابد. تا زمانی که چشم‌انداز روشنی از کاهش تنش‌ها و تثبیت وضعیت سیاسی و امنیتی در خاورمیانه به‌ویژه در رابطه با ایران و آمریکا ترسیم نشود، انتظار می‌رود بازار نفت در سطوح بالای قیمتی با نوسانات شدید به حرکت خود ادامه دهد و معامله‌گران نیز با حساسیت بیشتری سخنان و مواضع رهبران سیاسی را دنبال کنند.

انتهای خبر/237173/