به گزارش خبرنگار خبرگزاری آگاه، ۲۵ شوال ۱۴۸ هجری قمری، روزی است که ششمین اختر تابناک امامت و ولایت، حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام)، به دستور منصور دوانیقی و بر اثر مسمومیت، در سن ۶۵ سالگی به شهادت رسید. ایشان که ۳۴ سال از عمر خود را در مقام امامت سپری کردند، در طوفانیترین دوره انتقال خلافت از بنیامیه به بنیعباس، با تشکیل حلقههای درس و پرورش بیش از چهار هزار شاگرد، نهضتی علمی و فرهنگی بینظیر را بنیان نهادند و مکتب جعفری را به عنوان میراثی ماندگار برای جهان اسلام به یادگار گذاشتند .
از مدینه تا بقیع؛ روایت زندگی و شهادت
امام جعفر صادق (علیه السلام) در ۱۷ ربیعالاول سال ۸۳ هجری قمری در شهر مدینه دیده به جهان گشود. پدر بزرگوارشان امام محمد باقر (ع) و مادر گرامیشان «ام فروه»، دختر قاسم بن محمد بن ابیبکر بود. ایشان تا ۱۲ سالگی از محضر جد بزرگوارشان امام سجاد (ع) بهره بردند و ۱۹ سال نیز در خدمت پدرشان امام باقر (ع) زیستند .
کنیه آن حضرت «ابوعبدالله» و لقب مشهورشان «صادق» است؛ لقبی که بر راستی و درستی گفتار و کردار ایشان دلالت دارد. امام صادق (ع) در ۲۵ شوال سال ۱۴۸ قمری به دستور منصور دوانیقی، خلیفه عباسی، مسموم شد و به شهادت رسید. پیکر مطهر ایشان در قبرستان بقیع در کنار مرقد پدر، جد و عمویشان امام حسن مجتبی (ع) به خاک سپرده شد .
دوران پرتلاطم؛ از بنیامیه تا بنیعباس
عصر امام صادق (ع) یکی از طوفانیترین ادوار تاریخ اسلام است. از یک سو، انقلابهای پیآیندی همچون قیام ابومسلم در خراسان و ابوسلمه در کوفه، حکومت شوم بنیامیه را سرنگون ساخت. از سوی دیگر، بنیعباس با نیرنگ و توطئه، خلافت را تصاحب کردند و ستمی حتی سنگینتر از بنیامیه را بر مردم تحمیل نمودند .
دوره امامت ۳۴ ساله امام صادق (ع) با خلافت پنج تن از خلفای بنیامیه (هشام بن عبدالملک، ولید بن یزید، یزید بن ولید، ابراهیم بن ولید و مروان حمار) و دو خلیفه عباسی (سفاح و منصور دوانیقی) همزمان بود. آخرین سالهای زندگی امام (ع) در ناامنی و فشار شدید دستگاه خلافت سپری شد .
نهضت علمی؛ مدرسهای با چهار هزار دانشآموخته
امام صادق (ع) در شرایطی که جامعه اسلامی دچار آشفتگی فکری و عقیدتی بود و فرقههای مختلف و اندیشههای مادی و فلسفه یونانی در حال نفوذ به فرهنگ اسلامی بودند، دست به ابتکاری بینظیر زدند. ایشان با تشکیل حلقههای درس در مسجدالنبی، عملاً مدینه را به حوزهای عظیم علمی تبدیل کردند .
بیش از چهار هزار شاگرد در رشتههای گوناگون علوم از محضر آن حضرت بهره بردند. نام آورانی همچون:
· زرارة بن اعین و برادرانش (بکر و حمران)
· محمد بن مسلم طائفی
· هشام بن حکم (متکلم شهیر)
· جابر بن حیان (پدر علم شیمی)
· ابوبصیر، جمیل بن دراج، هشام بن سالم و بسیاری دیگر
جابربن حیان، دانشمند بزرگ ایرانی که به عنوان «پدر علم شیمی» در جهان شناخته میشود، یکی از برجستهترین شاگردان امام صادق (ع) بود که در سایه تعالیم ایشان به مقامات علمی شگرفی دست یافت .
این شاگردان، میراث علمی امام را به سراسر جهان اسلام منتقل کردند و در حقیقت، پاسداران تشیع راستین در برابر هجمههای فکری و فرهنگی زمان خود بودند .
میراث ماندگار؛ روایات و احادیث
از امام صادق (ع) میراثی گرانبها از احادیث و روایات در موضوعات گوناگون برجای مانده است. در اینجا به دو نمونه اشاره میکنیم:
حدیثی در باب دعا:
امام صادق (ع) به «میسر بن عبدالعزیز» فرمودند:
«ای میسر! دعا کن و مگو کار از کار گذشته است. همانا نزد خدای متعال جایگاهی است که جز با دعا به آن نتوان رسید. اگر بندهای دهان خود را ببندد و از خدا درخواست نکند، چیزی به او داده نمیشود. پس دعا کن تا به تو ارزانی شود. هیچ دری کوبیده نمیشود مگر اینکه روزی به روی کوبنده آن باز شود.»
حدیثی در باب عیادت بیمار:
«هر مؤمنی که برای رضای خدای عزوجل به عیادت مؤمن دیگری برود، خداوند فرشتهای از فرشتگان عیادتکننده بر او میگمارد که در قبر به عیادت او بیاید و تا روز قیامت برای او طلب آمرزش کند.»
درسهایی از مکتب جعفری برای امروز
امام صادق (ع) در شرایطی که خفقان سیاسی و فشار حاکمان به اوج خود رسیده بود، راه مبارزه مسلحانه را کنار نهاد و با اتخاذ استراتژی «نهضت علمی»، موفق شد معارف ناب اسلام و تشیع را برای نسلهای آینده حفظ کند. این الگوی فرهنگی و علمی، درسی است راهگشا برای امروز جامعه ما که در عرصههای مختلف علمی، پژوهشی و فرهنگی با چالشهایی روبهر است.
دستاوردهای مکتب جعفری در آن دوران پرالتهاب، نشان میدهد که سرمایهگذاری بر علم، دانش و تربیت نیروی انسانی متخصص، ماندگارترین و مؤثرترین راه برای مقابله با تهاجمات فکری و فرهنگی است. چه بسا امروز نیز با الهام از سیره این امام همام، بتوان در عرصههای مختلف علمی و فرهنگی، «نهضتی جعفری» را بنیان نهاد.
انتهای خبر/240685/
- تداوم تابآوری وابسته به همراهی عملی مسؤولان در شرایط اقتصادی است
- خلیج فارس؛ فرصت تاریخی شکوفایی اقتصاد ایران/ مطالبه دریایی مردم از موضوع هستهای سبقت گرفته است
- انتقاد از نابسامانی اقتصادی و تأکید بر برخورد قاطع
- مخبر: فعالان سکوهای اقتصاد دیجیتال، کنسرسیومی عمل کنند
- خلیج فارس؛ شاهراه اقتصادی و راهبردی جهانی با نقش تاریخی و حقوق بینالملل ایران؛ معجزه حضور مردم دشمن را وادار به عقبنشینی کرد
- گوترش: بسته بودن تنگه هرمز اقتصاد جهان را خفه میکند
- مبارزه بیامان با مفاسد اقتصادی و حمایت از تولیدکنندگان در دستور کار دستگاه قضایی
- گوترش: بسته بودن تنگه هرمز اقتصاد جهان را خفه میکند
- شناسایی و محاکمه اخلالگران نظام اقتصادی در شرایط کنونی مصممتر خواهد بود
- سخنگوی جایگاههای سوخت کشور: حتی در بدترین شرایط جنگی و اقتصادی تعدیل نیرو نخواهیم کرد
- شهید لاریجانی هیچگاه از چارچوب نظام خارج نشد/ لزوم حفظ انسجام اجتماعی و تقویت روحیه همدلی در جامعه
- نحوه محاسبه حقوق بازنشستگی تامین اجتماعی تغییر کرد
- زنان ایرانی؛ ستون پنهان پایداری اجتماعی در روزهای بحران
- روایت رضوی از عدالت اجتماعی؛ چرا احکام الهی بر اساس مصلحت تشریع شدهاند؟
- امام رضا (ع) آرامش روان جامعه را در گرو تشکیل «خانواده صالح» میبینند/امام رضا (ع) خانواده را «دژ مستحکم» سلامت اجتماعی میدانند/سیره رضوی چگونه میان «رضایت به حلال» و «سلامت رفتاری» پیوند برقرار میکند؟
- تأکید وزیر فرهنگ بر افزایش همدلی و ایثار اجتماعی در جامعه
- تأمین مالی پایدار دانشبنیانها، با تکیه بر سرمایه اجتماعی پیش میرود
- ۷ نکته درباره «خیابان»؛ از حضور اجتماعی مردم تا نقش دین در وحدت و بصیرت
- تقویت معیشت و اطلاعرسانی شفاف، کلید حفظ تابآوری اجتماعی در شرایط جنگی است
- فیش حقوقی بازنشستگان تامین اجتماعی آماده شد

