ایران مقصد درمان بیماران منطقه شد؛ لزوم حرکت پزشکی کشور به سمت ژن‌درمانی و هوش مصنوعی

به گزارش خبرگزاری آگاه، مسعود ناصری‌پور، رئیس مرکز تحقیقات چشم دانشگاه علوم پزشکی ایران اظهار کرد: خوشبختانه پزشکی کشور در سه-چهار دهه گذشته رشد قابل توجهی در حوزه‌های مختلف علمی داشته و به جرأت می‌توان گفت پس از انقلاب شاید هیچ رشته‌ای به اندازه پزشکی نتوانسته کشور را از وابستگی به خارج بی‌نیاز کند.

وی با بیان اینکه استقلال و خودکفایی ایجاد شده در این حوزه اگر نگوییم بی‌نظیر، دست‌کم در میان رشته‌های مختلف کشور کم‌نظیر بوده است، افزود: ایجاد دانشگاه‌های علوم پزشکی در سراسر کشور و توسعه آموزش پزشکی یکی از پایه‌های این پیشرفت است.

رئیس مرکز تحقیقات چشم دانشگاه علوم پزشکی ایران یادآور شد: البته توسعه آموزش پزشکی با سایر رشته‌ها تفاوت اساسی دارد، زیرا موضوع مهم آموزش در پزشکی، بیمار است؛ بنابراین توسعه کمی آموزش باید متناسب با زیرساخت‌های درمانی مانند بیمارستان‌ها، تخت‌های بیمارستانی، تجهیزات پزشکی و امکانات بالینی انجام شود.

وی ادامه داد: اگر توسعه کمی آموزش پزشکی بدون توجه به این زیرساخت‌ها صورت گیرد، ممکن است به جای آنکه فرصت ایجاد کند، به تهدید تبدیل شود، اما خوشبختانه در سال‌های گذشته با توسعه بیمارستان‌ها و تأمین تجهیزات، امکان ارائه خدمات درمانی در نقاط مختلف کشور فراهم شد و همین موضوع شاخص‌های سلامت را در بسیاری از حوزه‌ها بهبود بخشید.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به شکل‌گیری درمان‌های پیشرفته در ایران گفت: در کنار ارائه خدمات درمانی عمومی، به تدریج پایه‌گذاری درمان‌های پیشرفته در کشور نیز آغاز شد و در بسیاری از موارد، نیروی انسانی مورد نیاز در داخل کشور تربیت و در مواردی نیز با اعزام به خارج از کشور و استفاده از بورس‌های تحصیلی، متخصصان آموزش دیدند و پس از بازگشت، روش‌های درمانی پیشرفته را در کشور راه‌اندازی کردند.

ایران مقصد درمان بیماران منطقه است

وی با بیان اینکه برای مثال در رشته اورولوژی زمانی برای انجام برخی جراحی‌های پیشرفته با محدودیت مواجه بودیم، اما به تدریج به جایی رسیدیم که پیوند کلیه در کشور راه‌اندازی شد، افزود: امروز این روش درمانی نه تنها پاسخگوی بیماران داخلی است بلکه بیماران کشور‌های همسایه نیز برای دریافت این خدمات به ایران مراجعه می‌کنند.

ناصری پور همچنین به پیشرفت‌های چشمگیر در رشته چشم‌پزشکی اشاره کرد و گفت: در دهه ۶۰ حتی برای درمان برخی پارگی‌های ساده شبکیه بیماران به خارج از کشور اعزام می‌شدند، اما امروز در کشور، طیف گسترده‌ای از خدمات پیشرفته ارائه می‌شود؛ از پیوند قرنیه گرفته تا جراحی‌های پیچیده شبکیه، جراحی‌های پلاستیک چشم و درمان تومور‌های چشمی.

این متخصص چشم و فلوشیب شبکیه خاطرنشان کرد: اکنون نه تنها بیماران داخلی درمان می‌شوند، بلکه بیماران بسیاری از کشور‌های منطقه برای دریافت این خدمات به ایران مراجعه می‌کنند.

پزشکی جهان به سمت ادغام علوم پایه و بالینی حرکت می‌کند

وی در ادامه با بیان اینکه پزشکی در جهان اکنون در حال ورود به مرحله‌ای جدید است، افزود: در کنار پیشرفت‌های بالینی، پزشکی در حال حرکت به سمت ادغام علوم پایه با پزشکی بالینی است و حوزه‌هایی مانند سلول‌درمانی، ژن‌درمانی و ایمونوتراپی از جمله حوزه‌هایی هستند که به تدریج چهره درمان بیماری‌ها را در جهان تغییر می‌دهند.

ناصری‌پور گفت: در سال‌های آینده بسیاری از بیماری‌هایی که امروز با روش‌های بالینی درمان می‌شوند یا حتی درمان قطعی ندارند، ممکن است با استفاده از این فناوری‌ها با رویکرد‌های جدیدی درمان شوند.

وی یادآور شد: بسیاری از بیماری‌های ژنتیکی و مادرزادی در حوزه‌های مختلف پزشکی، از جمله در چشم‌پزشکی، در حال حاضر درمان قطعی ندارند و نیازمند ورود این روش‌های نوین هستند.

رئیس مرکز تحقیقات چشم دانشگاه علوم پزشکی ایران به هزینه بسیار بالای این درمان‌ها اشاره کرد و گفت: در حال حاضر یکی از نمونه‌های ژن‌درمانی در حوزه چشم‌پزشکی برای نوع خاصی از بیماری‌های ژنتیکی شبکیه انجام می‌شود که طی آن دو آمپول زیر شبکیه تزریق می‌شود و هزینه این درمان برای هر بیمار حدود ۸۰۰ تا ۸۵۰ هزار دلار است.

وی افزود: اگر چنین درمان‌هایی برای بیماری‌های بیشتری به کار گرفته شود با توجه به تعداد بالای بیماران مبتلا، می‌تواند چالش اقتصادی جدی برای کشور ایجاد کند.

ناصری پور خاطرنشان کرد: در حال حاضر بسیاری از دارو‌های مورد نیاز کشور در داخل تولید می‌شوند، اما همان درصد کمی از دارو‌هایی که وارد می‌شوند بخش قابل توجهی از ارز کشور را مصرف می‌کنند و در حوزه درمان‌های نوین این فاصله حتی بیشتر خواهد بود و اگر از امروز برای تولید دانش و ایجاد زیرساخت‌های داخلی اقدام نکنیم، ممکن است با خروج گسترده ارز مواجه شویم.

وی با بیان اینکه بیشترین پژوهش‌ها در زمینه درمان‌های نوین در دو دهه اخیر انجام شده و بسیاری از آنها در مراحل مختلف آزمایش‌های بالینی قرار دارند، افزود: فاصله بین کشف یک روش درمانی تا تبدیل شدن آن به درمان استاندارد ممکن است سال‌ها طول بکشد و اکنون بسیاری از این روش‌ها در فاز‌های مختلف کارآزمایی بالینی قرار دارند.

هوش مصنوعی روند درمان‌های نوین را تسریع می‌کند

این متخصص چشم و فلوشیب شبکیه همچنین بر نقش هوش مصنوعی در تسریع پیشرفت‌های پزشکی تأکید کرد و گفت: هوش مصنوعی می‌تواند در کنار درمان‌های نوین قرار گیرد و روند دستیابی به اهداف درمانی را تسریع کند. به همین دلیل همکاری میان متخصصان علوم پایه، پزشکان بالینی و متخصصان حوزه هوش مصنوعی اهمیت زیادی دارد.

وی ادامه داد: دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال‌های اخیر تلاش کرده با همکاری دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه صنعتی شریف، زمینه تربیت نیرو‌های متخصص در حوزه کاربرد هوش مصنوعی در علوم پزشکی را فراهم کند و اکنون فارغ‌التحصیلانی در این حوزه تربیت شده‌اند که می‌توانند در مراکز تحقیقاتی کشور فعالیت کنند.

بیمارستان‌های محب کوثر و حضرت فاطمه (س) قطب توسعه سلول‌درمانی می‌شوند

ناصری‌پور به برنامه‌های دانشگاه علوم پزشکی ایران برای توسعه درمان‌های نوین اشاره کرد و گفت: این دانشگاه تصمیم گرفته بخشی از مأموریت توسعه سلول‌درمانی و ژن درمانی را به بیمارستان‌هایی که ظرفیت لازم را دارند واگذار کند؛ در این راستا بیمارستان محب کوثر و بیمارستان حضرت فاطمه (س) در محله یوسف آباد تهران به عنوان دو مرکز اصلی برای توسعه این حوزه در نظر گرفته شده‌اند.

وی توضیح داد: پیش از این سرمایه‌گذاری‌هایی در بیمارستان مطهری انجام شده بود، اما به دلیل خسارت‌هایی که در جنگ اخیر به این مرکز وارد شد، برنامه‌ریزی‌های جدید برای ایجاد زیرساخت‌ها در بیمارستان‌های محب کوثر و حضرت فاطمه متمرکز شده است.

رئیس مرکز تحقیقات چشم دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود: قرار است در این مراکز زیرساخت‌های لازم برای سلول‌درمانی و ژن‌درمانی از جمله ایجاد اتاق تمیز و آزمایشگاه‌های تخصصی سلولی فراهم شود.

ناصری‌پور اظهار کرد: یکی از دلایلی که بیمارستان محب کوثر برای این مأموریت انتخاب شده، ساختار فیزیکی مناسب و امکانات آن است که امکان ارائه خدمات در سطح استاندارد‌های بالا را فراهم می‌کند. این موضوع علاوه بر درمان بیماران داخلی، ظرفیت پذیرش بیماران خارجی و توسعه گردشگری سلامت را نیز ایجاد می‌کند.

وی درباره بیمارستان حضرت فاطمه (س) نیز گفت: این بیمارستان که در حوزه جراحی پلاستیک سابقه‌ای طولانی و شناخته‌شده دارد، در سال‌های اخیر بخش‌های جدیدی به آن اضافه شده و ظرفیت مناسبی در حوزه اتاق‌های عمل و بخش‌های بستری دارد که می‌تواند برای توسعه درمان‌های نوین مورد استفاده قرار گیرد.

دانشگاه علوم پزشکی ایران پژوهشکده تخصصی سلول‌درمانی می‌سازد

این استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران همچنین از برنامه‌ریزی برای ایجاد یک پژوهشکده تخصصی در حوزه سلول‌درمانی خبر داد و گفت: قرار است در کنار ایجاد زیرساخت‌های درمانی، یک پژوهشکده تخصصی نیز در این حوزه راه‌اندازی شود تا فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی نیز به صورت همزمان دنبال شود.

ناصری‌پور به چالش‌های مالی اجرای این برنامه‌ها اشاره کرد و گفت: ایجاد چنین زیرساخت‌هایی نیازمند منابع مالی قابل توجه است بنابراین پیگیری‌هایی از سوی وزارت بهداشت، سازمان برنامه و بودجه و سایر نهاد‌های مرتبط در حال انجام است تا مشکلات موجود برطرف شود.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با ایجاد کلین‌روم‌ها، آزمایشگاه‌های تخصصی و جذب نیروی انسانی متخصص، در سال جاری گام‌های عملی برای توسعه درمان‌های نوین در دانشگاه علوم پزشکی ایران برداشته شود و کشور بتواند در این حوزه از تحولات علمی جهان عقب نماند.

انتهای خبر/250591/