تولید کربن فعال بومی برای حذف هیدروکربن‌های آلاینده از پساب پتروشیمی

سیدفردین موسوی‌ملکی مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان ویرا شیمی سهند در گفت‌و‌گو با آگاهتک درباره این محصول اظهار کرد: «سال ۱۴۰۲ محصولی که بابت آن دانش‌بنیانی گرفتیم، ماده کربن فعال است. کربن فعال گرید‌های مختلفی دارد و ما نیز گرید‌های مختلف آن را تولید می‌کنیم.»

وی افزود: «محصول جدید شرکت برای مصارف تصفیه پساب پتروشیمی و پالایشگاه تولید شده و مدارک آن را برای دریافت دانش‌بنیانی ارسال کرده‌ایم. این محصول هنوز دانش‌بنیان نشده، اما تولید و فروش آن انجام می‌شود.»

موسوی ملکی درباره ماهیت و کاربرد محصول گفت: «محصول برای تصفیه پساب شیمیایی شرکت‌های پالایشگاهی و پتروشیمی است. شرکت‌هایی که در پسابشان هیدروکربن‌های زنجیره‌ای و بزرگی وجود دارد که هر کربنی امکان جذب آنها را ندارد. این محصول پیش از این کاملاً وارداتی بود و با توجه به رویکرد شرکت‌های پتروشیمی برای خرید از شرکت داخلی، ما تولید آن را آغاز کردیم.»

وی درباره مواد اولیه این کربن فعال اظهار کرد: «چون شرکت در منطقه تبریز و آذربایجان شرقی قرار دارد، ماده اولیه‌ای که سعی می‌کنیم استفاده کنیم، پوست گردو و پوست بادام است. از هسته زردآلو و هلو هم برای این محصول استفاده می‌کنیم. محصول کاملاً از ماده اولیه بومی تولید می‌شود.»

موسوی ملکی درباره فرآیند تولید توضیح داد: «ابتدا فعال‌سازی انجام می‌گیرد. یک فرآیند شیمیایی در غیاب اکسیژن انجام می‌شود تا ماده نسوزد و بنیان کربن باقی بماند. این فرآیند پیرولیز در دمای ۵۰۰ درجه انجام می‌شود و بعد محصول وارد مرحله فعال‌سازی می‌شود.»

این فعال حوزه فناوری درباره روش‌های فعال‌ساز گفت: «ما دو مدل فعال‌سازی داریم. یکی فعال‌سازی فیزیکی که با بخار انجام می‌شود و دیگری فعال‌سازی شیمیایی که با مواد شیمیایی مانند اسید فسفوریک انجام می‌گیرد.»

وی ادامه داد: «فعال‌سازی فیزیکی بیشتر برای تصفیه آب‌های معمولی و آب آشامیدنی انجام می‌شود، اما برای پساب شیمیایی، مواد و شرایط متفاوت است و اندازه حفرات در این کربن بسیار مهم است. به همین دلیل ما از روش فعال‌سازی شیمیایی برای تولید این کربن استفاده می‌کنیم.»

موسوی ملکی درباره آلاینده‌های هدف این محصول اظهار کرد: «نمی‌شود دقیقاً به یک آلاینده اشاره کرد، اما به‌صورت کلی هیدروکربن‌ها را می‌تواند حذف کند. در برخی آلاینده‌ها فنول هم وجود دارد و گاهی مواد گوگردی نیز وجود دارند که باید حذف شوند.»

وی افزود: «این مواد در طبیعت بسیار مضر هستند و محیط زیست نیز بسیار نسبت به آنها حساس است. به همین دلیل باید قبل از اینکه پساب‌ها دفع یا وارد محیط شوند، این مواد حذف و از بین بروند.»

رئیس هیئت‌مدیره این مجموعه درباره سازوکار عملکرد کربن فعال گفت: «مکانیسم کلی به دو شکل است؛ یکی جذب فیزیکی که کاملاً سطحی است و دیگری شیمیایی که روی سطح کربن فعال واکنش می‌دهد. کاری که ما روی این کربن‌ها انجام داده‌ایم، ایجاد پل‌های فسفات است.»

وی ادامه داد: «ما با اسید فسفوریک و سایر مواد، بنیان‌های فسفات را به داخل کربن می‌فرستیم. در دمای ۸۰۰ درجه و به مدت حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه حرارت می‌دهیم تا پل‌های کربنی داخل منافذ کربن شکل بگیرد.»

موسوی ملکی درباره نقش پل‌های فسفات توضیح داد: «اگر این پل‌های فسفات نباشند، در دمای ۸۰۰ درجه منافذ کربن و تونل‌های کربن روی هم می‌ریزند و حالت کربن فعال از بین می‌رود. به همین دلیل پل‌های فسفاتی ایجاد می‌کنیم. کربنی تولید می‌کنیم که اندازه قطر منافذ بسیار مناسبی دارد و قطر منافذ آن ۳.۵ میکرون است.»

وی با بیان اینکه میزان جذب آلاینده‌ها توسط این محصول بالاست، گفت: «میزان جذب مواد پالایشگاهی و مواد شیمیایی توسط این محصول بسیار بالاست. نوع جذب این مواد آلاینده روی سطح کربن نیز فیزیکی و شیمیایی است. بعضی مواد را به‌صورت فیزیکی و جذب سطحی جذب می‌کند و یکی هم عمیق‌تر انجام می‌گیرد.»

مدیرعامل این شرکت دانش بنیان درباره امکان استفاده مجدد از محصول اظهار کرد: «کاملاً امکان احیای آن وجود دارد. یکی از خدماتی که انجام می‌دهیم نیز همین است. کربنی که است فاده شده را دوباره احیا می‌کنیم و مجدداً به مشتری تحویل می‌دهیم.»

موسوی ملکی درباره ضرورت استفاده از کربن فعال برای تصفیه پساب گفت: «یکی از مهم‌ترین دلایلی که از کربن فعال برای این موضوع استفاده می‌کنند، بخش طبیعت است. هیدروکربن‌ها اگر به طبیعت سرازیر شوند، در نهایت به سفره‌های آب زیرزمینی نفوذ می‌کنند و آبی هم که مردم استفاده می‌کنند، آلوده می‌شود.»

وی افزود: «هزینه در اینجا اولویت نیست و بیشتر جنبه وظیفه اجتماعی دارد؛ وظیفه‌ای که باید این تصفیه انجام بگیرد تا باعث آلودگی آب زیرزمینی نشود.»

رئیس هیئت‌مدیره این مجموعه درباره میزان واردات کربن فعال گفت: «حداقل میزان واردات کربن سالانه حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون دلار است. این کربن که همه از چین وارد می‌شود، منظورم به‌صورت فله‌ای است. امکان دارد سایر اقلام نیز واردات داشته باشند، ولی به‌صورت فله‌ای سالانه ۱۵ تا ۲۰ میلیون دلار واردات داریم.»

موسوی ملکی درباره بازار‌های هدف این محصول اظهار کرد: «ما فعلاً روی هفت بازار تمرکز کرده‌ایم. اگر بتوانیم برای سال‌های بعد گسترش دهیم، ان‌شاءالله بتوانیم تا ۲۰ درصد جلوی واردات را بگیریم. سال بعد نیز بیشتر از این ۲۰ درصد بتوانیم بازار را پوشش دهیم.»

به گفته وی درباره ظرفیت تولید فعلی، در حال حاضر ماهانه ۸ تن تولید داریم و برای شرکت‌های مختلف بابت تصفیه پساب، فروش انجام می‌دهیم.

موسوی ملکی در پایان درباره وضعیت دانش‌بنیانی و تجاری‌سازی محصول گفت: «محصول از نظر دانش‌بنیانی هنوز در مرحله ارسال مدارک قرار دارد و دانش‌بنیانی آن را نگرفته‌ایم. اما از بابت تجاری‌سازی کاملاً تجاری است. با برخی از همکارانی که در جذب گوگرد مشکل دارند یا با سایر هیدروکربن‌ها مواجه هستند، فروش داریم و میزان جذب نیز بالاست.»

انتهای خبر/275220/