کمتر از ۱۸درصد از نیروی کار اتباع افغانستانی از بازار کار خارج شدهاند، اما معاون وزارت تعاون میگوید مشکلات ساختاری و حضور گسترده کار غیررسمی هنوز چالش اصلی بازار کار ایران است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آگاه, از ابتدای سال 1404 تاکنون نزدیک به 800 هزار نفر از اتباع افغانستانی به کشور خود بازگشتهاند. به گفته سیدمالک حسینی، معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، «از مجموع حدود 6میلیون نفر اتباع افغانستانی حاضر در ایران، کمتر از 18درصد از نیروی کار رسمی و غیررسمی خارج شدهاند.» این آمار نشان میدهد که خروج نیروی کار خارجی، اگرچه قابل توجه است، اما بازار کار ایران با بحران کمبود نیروی انسانی مواجه نیست.
با وجود بازگشت بخشی از نیروی کار، روند خروج نسبتا محدود است و بنابراین تهدید فوری برای بازار کار ایران جدی به نظر نمیرسد، اما اثرات موضعی در برخی مشاغل خاص قابل مشاهده خواهد بود.
حسینی آمار رسمی را چنین ارائه میکند: بیش از 97درصد نیروی کار خارجی شناساییشده در ایران را اتباع افغانستانی تشکیل میدهند و تا پایان خرداد 1404، 433هزار و 491نفر نیروی کار خارجی دارای مجوز رسمی در بازار کار فعال بودهاند.
وی توضیح داد که نیروی کار خارجی میتواند از دو مسیر قانونی فعالیت کند: مسیر کارفرمایی: کارفرما درخواست جذب نیروی خارجی ارائه میدهد و پس از بررسی در هیئت فنی، در صورت نبود نیروی داخلی معادل، دفترچه کار صادر میشود. این افراد مشمول بیمه، مالیات و حقوق برابر با نیروی کار ایرانی میشوند.
مسیر غیرکارفرمایی: اتباع دارای مجوز اقامت و کارت کار، غالباً در بخش غیررسمی مشغول هستند. حسینی افزود: «چون این افراد معمولاً حقوق دریافتیشان کمتر از میزان مشمول بیمه و مالیات است، بسیاری از آنان از پرداخت حقوق قانونی دولت خودداری میکنند.»
به گزارش آگاه, حضور گسترده کار غیررسمی، نه تنها چالش قانونی و مالی برای دولت ایجاد میکند، بلکه توان رقابتی بازار کار را تحت تأثیر قرار میدهد و نشان میدهد که مسائل ساختاری و عدم شفافیت هنوز بزرگترین چالش بازار کار ایران است.
معاون وزیر درباره دو دیدگاه در کشور معتقد است, خروج اتباع باعث آسیب به برخی کسبوکارها میشود، بهخصوص مشاغلی که به نیروی کار ارزان خارجی وابستهاند. خروج این نیروها فرصت شغلی بیشتری برای نیروی کار ایرانی ایجاد میکند و باعث اصلاح شکاف دستمزد و معیشت میشود.بازار کار ایران دچار بحران نیروی کار نشده و کاهش نیروی کار بیشتر ناشی از مشکلات ساختاری و فرآیندی است.
بنابر این گزارش, این دیدگاهها نشان میدهد که خروج اتباع، در کوتاهمدت ممکن است برخی کسبوکارها را تحت فشار قرار دهد، اما در بلندمدت، اگر سیاستهای حمایتی و اصلاحات دستمزدی اعمال شود، میتواند فرصت افزایش شفافیت و بهبود شرایط نیروی کار ایرانی را فراهم کند.
مطابق اظهارات حسینی سهم نیروی کار افغانستانی در مشاغل سخت مانند معدن زیر یک درصد است و در صنعت ساختمان نیز بخش عمده کار توسط نیروی کار ایرانی انجام میشود.
بنابراین گزارش, برخلاف تصورات رایج، خروج اتباع در بخش مشاغل سخت تأثیر عمدهای ندارد و نگرانیها بیشتر در بخشهای کشاورزی، خدمات فیزیکی و مشاغل کمدستمزد نمود پیدا میکند.
معاون وزیر با تأکید بر رعایت کرامت انسانی گفت: اخراج یک مهاجر از کشوری که سالها در آن زندگی کرده، امری دشوار و حساس است. اصل سیاست کشور بر پایه قانون و رعایت کرامت انسانی است.
وی درباره بازار کار غیررسمی هشدار داد: بازار کار سیاه جایی است که نیروی کار خارجی بدون شناسایی فعالیت میکند و دولت نمیتواند از آنها حمایت کند.
مطابق این گزارش, این وضعیت نشان میدهد که شفافیت و قانونمداری در جذب و ساماندهی نیروی کار خارجی، شرط اصلی برای حفظ تعادل بازار کار و کاهش آسیب به نیروی کار ایرانی است.
حسینی تأکید کرد: ما نه مخالف نیروی کار خارجی هستیم و نه موافق رهاشدگی. ورود نیروی کار خارجی باید قانونی و کنترلشده باشد. اگر رشد اقتصادی 8درصدی برنامه هفتم محقق شود، نیاز به نیروی کار خارجی وجود خواهد داشت، اما باید به نیروی ایرانی آسیب نزند.
به گزارش آگاه, سیاست درست، ترکیبی از کنترل قانونی، شفافیت، اصلاح دستمزدها و حمایت از نیروی کار ایرانی است که میتواند خروج نسبی اتباع را به فرصتی برای ارتقای بازار کار تبدیل کند.
بازگشت بخشی از نیروی کار اتباع افغانستانی، پدیدهای چندوجهی است که ابعاد انسانی، قانونی و اقتصادی دارد. با وجود کاهش نسبی نیروی کار، بازار ایران با بحران مواجه نیست و اصلاحات ساختاری، ساماندهی شفاف نیروی کار خارجی و حمایت از کارگران ایرانی، کلید تبدیل این روند به فرصت اقتصادی و عدالت دستمزدی خواهد بود.
انتهای خبر/186029/
- تأکید نخبگان بر بازطراحی روابط خارجی ایران/ فرصتهای نوپدید اقتصاد بینالملل ایران در جنگ رمضان
- اقتصاد دانشبنیان نباید جدا از اقتصاد ملی شکل بگیرد
- چرا اقتصاد مقاومتی در معادلات پساجنگ کمرنگ شده است؟
- صالحی: دیپلماسی روستا از اهمیت ویژهای برخوردار است/ ضرورت توجه به اقتصاد فرهنگ و هنر روستا
- نقشآفرینی ۳۲۰۰ هزار میلیاردی شرکتهای دانشبنیان در اقتصاد کشور
- افزایش مکرر قیمت خودرو به موتور محرک تورم انتظاری تبدیل شد/ تنش در اقتصاد مردم تنها یک جرم اقتصادی نیست!
- بهبود معیشت مردم و کنترل تورم اولویت دولت است| دهها راه برای عبور از بحران اقتصادی وجود دارد
- پزشکیان: ادامه تورم بالای ۵۰ درصد قابل قبول نیست/ صدها راه برای خروج از بنبست اقتصادی وجود دارد
- فرصت تازه برای فعالان اقتصادی/ بندر خرمشهر آماده پشتیبانی از واردات ۳۶ قلم کالا
- مهار تورم و حفظ ارزش پول ملی بدون هماهنگی همه بخشهای اقتصادی ممکن نیست
- نقشآفرینی بسیج دانشجویی در تبیین آرمانهای انقلاب اسلامی؛ بسیج دانشجویی؛ نهادی جهادی، فرهنگی و اجتماعی
- عاملیت بخشی به خانوادهها در حل مسائل اجتماعی ضروری است
- فرهنگ عاشورا، الگوی زنده مقاومت و همبستگی اجتماعی در عصر امروز
- سردار جوانی: پیام اخیر رهبری باید محور وحدت شود/ دشمن در جنگ نظامی شکست خورده و به دنبال تجزیه اجتماعی است
- مجله مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران در پایگاه بینالمللی دوآج نمایه شد
- فرهنگ عاشورا، الگوی زنده مقاومت و همبستگی اجتماعی در عصر امروز
- چرا حقوق برخی بازنشستگان هنوز واریز نشده است؟؛ تأمین اجتماعی اطلاعیه صادر کرد
- جزئیات پرداخت ۱۴۰ هزار میلیارد تومانی تامین اجتماعی اعلام شد
- فعالیت ۳ شیفته گشتهای فوریت اجتماعی برای صیانت محله هرندی از موارد آسیبزا
- انزوای اجتماعی دروازهای به سمت اعتیادهای دیجیتال است

