حضرت زینب (س)؛ زنِ جامع در میانه بحران‌ها / وقتی عقل، عاطفه و مسئولیت اجتماعی به تعادل می‌رسند

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آگاه، در روزگاری که زن معاصر میان نقش‌های متعارض، فشار‌های روانی و الگو‌های تحریف‌شده سرگردان است، بازخوانی سیره حضرت زینب کبری (س) ضرورتی اجتماعی و تمدنی است. بانویی که در دل سنگین‌ترین مصیبت تاریخ، هم خانواده را حفظ کرد، هم پیام حق را به جامعه رساند و هم نشان داد معنویت، عقلانیت و حضور اجتماعی می‌توانند هم‌زمان و هماهنگ در زندگی جاری باشند.

به مناسبت سالروز رحلت حضرت زینب (س)، مجموعه‌ای از گفت‌و‌گو‌ها با کارشناسان دینی و اخلاقی تصویری واحد از «زن زینبی» پیش‌روی جامعه امروز می‌گذارد؛ زنی که نقش‌ها را با معیار ایمان و تکلیف تنظیم می‌کند.

و اما زنِ جامع ....

حجت‌الاسلام سیدعباس موسوی‌مطلق، استاد اخلاق، حضرت زینب (س) را نمونه کامل «زنِ جامع» می‌داند؛ زنی که عقل، ایمان، عاطفه و عمل اجتماعی در او به تعادل رسیده است. به گفته او، حضرت زینب کبری (س) نه اسیر احساسات شد و نه عقل سرد و بی‌عاطفه را برگزید؛ بلکه عقل را در خدمت ایمان و عاطفه را در مسیر هدف الهی به کار گرفت.

تصمیم‌های زینبی، از مدینه تا کربلا و از کوفه تا شام، محصول «عقل ایمانی» بود؛ عقلی که می‌تواند در اوج داغ و بحران، آرام بماند و حقیقت را منتقل کند. جمله تاریخی «ما رأیتُ إلّا جمیلاً» اوج تحلیل توحیدی از واقعه عاشورا بود؛ نگاهی که زیبایی را در انجام تکلیف می‌بیند.

عاطفه هدایت‌شده؛ گریه‌ای که جامعه را بیدار کرد

در سیره حضرت زینب (س)، عاطفه هرگز حذف یا سرکوب نمی‌شود. او گریه می‌کند، دلداری می‌دهد و دلش می‌سوزد، اما این احساسات، مهارگسیخته نیست. حجت‌الاسلام موسوی‌مطلق این ویژگی را «عاطفه هدفمند» می‌نامد؛ عاطفه‌ای که به‌جای فروپاشی، به پیام‌آوری و مقاومت تبدیل می‌شود.

از سویی دیگر گریه‌های حضرت زینب (س) در کنار خطبه‌هایش، دو بال یک رسالت بودند؛ عاطفه، دل‌ها را بیدار کرد و عقل، مسیر بیداری را روشن ساخت. الگویی که امروز نیز می‌تواند در خانواده‌ها، تربیت فرزند و مواجهه با بحران‌های روانی الهام‌بخش باشد.

صبر زینبی؛ مقاومت آگاهانه

همچنین حجت‌الاسلام سیدعلی‌محمد مصطفوی‌نژاد، معاون پژوهش مرکز تخصصی صحیفه سجادیه، صبر زینبی را «مقاومت آگاهانه» می‌داند؛ صبری که تهدید را به فرصت رشد تبدیل می‌کند. به باور او، زینب کبری (س) نخستین مجاهد جهاد تبیین بود؛ بانویی که پس از عاشورا، با خطبه‌های کوفه و شام، نهضت امام حسین (ع) را از خطر تحریف نجات داد. این صبر، نه انفعال که حرکت در مسیر حق با آرامش و بصیرت است.

خانواده و جامعه؛ دوگانه دروغین

یکی از چالش‌های جدی زن امروز، دوگانگی میان خانواده و حضور اجتماعی است. با این وجود سیره حضرت زینب عقیله بنی‌هاشم (س) این دوگانه را فرو می‌ریزد. حجت‌الاسلام مصطفوی‌نژاد ریشه این تعادل را در «ولایت‌پذیری» می‌داند؛ اینکه زن بداند معیار تصمیم‌گیری، رضایت الهی و تبعیت از ولی خداست.

در همین چارچوب، حجت‌الاسلام مصطفی دهستانی، خطیب و پژوهشگر دینی تأکید می‌کند که حضرت زینب (س) نشان داد زن می‌تواند در متن حوادث سیاسی و اجتماعی حضور داشته باشد، بی‌آنکه از عفت، حیا و کرامت زنانه‌اش بکاهد. حضور او وظیفه‌محور بود.

خطابه؛ امتداد عبادت

خطبه‌های حضرت زینب (س) در کوفه و شام بیانیه‌هایی عمیق، قرآنی و عقلانی بودند. حجت‌الاسلام دهستانی با اشاره به استناد‌های قرآنی حضرت در خطبه‌ها، معتقد است زینب کبری (س) در اوج اسارت، نقش مفسر قرآن و بیدارگر وجدان عمومی را ایفا کرد. در این راستا این خطابه‌ها، نه‌ تنها کوفیان را به توبه و بازگشت واداشت، بلکه بذر حرکت‌های اصلاحی بعدی را کاشت؛ تا جایی که قیام توابین و مختار، امتداد همان بیداری بود.

معنویت در دل زندگی پرشتاب

یکی از مهم‌ترین پیام‌های مشترک این گفت‌وگوها، پیوند ناگسستنی معنویت با زندگی روزمره است. برخلاف تصور رایج، حضرت زینب (س) عبادت را از مسئولیت اجتماعی جدا نکرد. نماز شب در شام غریبان، نماد همین پیوند است؛ معنویتی که در دل رنج و فعالیت اجتماعی زنده می‌ماند. باید توجه داشت برای زن و مرد امروز، معنویت لزوماً در عبادات طولانی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه ذکر خدا، نماز اول وقت و یاد الهی در متن زندگی، می‌تواند آرامش‌ساز و معنا‌آفرین باشد.

زن زینبی؛ الگوی امروز

در این میان تصویری روشن از حضرت زینب (س) فراروی بانوان مسلمان است،‌ زنی که ایمان و عقلانیت را با عاطفه و مسئولیت اجتماعی جمع می‌کند؛ در خانواده آرامش می‌سازد و در جامعه روشنگری می‌کند؛ صبور است و اهل حیا است. بنابراین سبک زندگی زینبی الگویی قابل بازسازی در زندگی امروز است؛ الگویی که اگر جدی گرفته شود، می‌تواند خانواده‌ها را مقاوم‌تر، جامعه را آگاه‌تر و زن معاصر را از سردرگمی نقش‌ها نجات دهد.

انتهای خبر/219546/