تحریم با یک دست، کمک با دست دیگر؛ تناقض رفتاری آمریکا در فشار بر اقتصاد ایران

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آگاه، تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، نه یک واکنش مقطعی و نه نتیجه سوء‌تفاهم‌های دیپلماتیک، بلکه بخشی از یک راهبرد بلندمدت و طراحی‌شده ایالات متحده برای تضعیف بنیان‌های قدرت ایران است. از نگاه سیاست‌گذاران آمریکایی، ایران صرفاً یک بازیگر منطقه‌ای نیست؛ بلکه کشوری با موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز، منابع عظیم انرژی، ظرفیت اثرگذاری بر معادلات امنیتی خاورمیانه و مهم‌تر از همه، اراده استقلال سیاسی است. همین مؤلفه‌ها، ایران را به هدف مستقیم فشار‌های حداکثری اقتصادی تبدیل کرده است.

تحریم‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که مستقیماً شریان‌های حیاتی اقتصاد را هدف بگیرند؛ از صادرات نفت و دسترسی به درآمد‌های ارزی گرفته تا نظام بانکی، بیمه، حمل‌ونقل، تجارت خارجی و حتی واردات کالا‌های واسطه‌ای و مواد اولیه. این فشار ساختاری، به‌صورت زنجیره‌ای بر تولید، اشتغال، سرمایه‌گذاری و معیشت مردم اثر گذاشته و عملاً هزینه‌های سیاست تقابل آمریکا با ایران را به جامعه ایرانی منتقل کرده است.

تحریم چگونه به زندگی روزمره مردم رسید؟

واقعیت انکارناپذیر این است که تحریم‌های آمریکا، با وجود ادعای هوشمند بودن، بیشترین اثر خود را بر زندگی مردم عادی گذاشته‌اند. محدودیت در نقل‌وانتقال پول، افزایش هزینه واردات، اختلال در زنجیره تأمین، کاهش ارزش پول ملی و تورم مزمن، همگی پیامد‌های مستقیم سیاست تحریمی واشنگتن هستند. وقتی یک کشور از دسترسی به منابع ارزی خود محروم می‌شود، طبیعی است که بازار ارز ملتهب، قیمت کالا‌ها ناپایدار و قدرت خرید خانوار‌ها تضعیف شود.

تحریم‌ها حتی بخش‌هایی مانند دارو و تجهیزات پزشکی را نیز، اگرچه به‌صورت غیرمستقیم، تحت تأثیر قرار داده‌اند. انسداد کانال‌های بانکی و ترس شرکت‌های خارجی از جریمه‌های آمریکا، باعث شده تأمین کالا‌های حیاتی با هزینه و ریسک بالاتری انجام شود. بنابراین، ادعای تحریم‌های غیرانسانی نیست با واقعیت‌های میدانی اقتصاد ایران همخوانی ندارد.

آمریکا تحریم می‌کند سپس مدعی کمک به مردم ایران می‌شود

در سال‌های اخیر، هم‌زمان با تشدید فشار‌های اقتصادی، مقامات آمریکایی و رسانه‌های وابسته به آن، بار‌ها از حمایت از مردم ایران و کمک‌های بشردوستانه سخن گفته‌اند. اینجاست که تناقض آشکار سیاست آمریکا نمایان می‌شود. چگونه می‌توان کشوری را که آگاهانه اقتصاد یک ملت را تحت شدیدترین تحریم‌ها قرار داده، صادقانه دلسوز همان مردم دانست؟

کمک‌های ادعایی، در بهترین حالت، قطره‌ای ناچیز در برابر سیلی از خسارت‌های اقتصادی ناشی از تحریم‌هاست. این اقدامات بیشتر کارکرد تبلیغاتی و روانی دارند؛ تلاشی برای تطهیر چهره آمریکا در افکار عمومی و انتقال مسئولیت مشکلات از عامل اصلی، یعنی تحریم‌کننده، به ساختار داخلی کشور هدف.

کمک بشردوستانه یا ابزار نفوذ نرم؟

از منظر تحلیل سیاسی، طرح ادعای کمک به مردم ایران را نباید اقدامی انسان‌دوستانه تلقی کرد، بلکه باید آن را بخشی از جنگ ترکیبی علیه ایران دانست. آمریکا پس از تضعیف زیرساخت‌های اقتصادی، معیشت و تاب‌آوری اجتماعی، می‌کوشد با شعار حمایت از مردم، شکاف میان جامعه و حاکمیت را تعمیق کند. این الگو پیش‌تر در کشور‌های دیگر نیز اجرا شده است؛ ابتدا فشار اقتصادی، سپس روایت‌سازی رسانه‌ای و در نهایت تلاش برای تغییر محاسبات اجتماعی و سیاسی.

در چنین چارچوبی، کمک نه برای تقویت مردم، بلکه برای وابسته‌سازی، تضعیف اعتمادبه‌نفس ملی و القای این پیام است که بدون چراغ سبز آمریکا، امکان بهبود شرایط وجود ندارد. این دقیقاً نقطه آغاز تضعیف عمیق‌تر اقتصاد و استقلال کشور است.

چرا آمریکا از تضعیف اقتصاد ایران عقب‌نشینی نمی‌کند؟

پاسخ این پرسش را باید در ماهیت منازعه جست‌و‌جو کرد. مسئله اصلی آمریکا با ایران، نه یک پرونده خاص، بلکه الگوی حکمرانی مستقل و مخالفت ایران با نظم مطلوب واشنگتن در منطقه است. اقتصادی که بتواند مستقل بماند، تحریم را خنثی کند و بر توان داخلی تکیه داشته باشد، پشتوانه‌ای برای استقلال سیاسی خواهد بود؛ و این همان چیزی است که آمریکا نمی‌خواهد.

از این رو، تحریم‌ها ادامه می‌یابند، حتی زمانی که ایران پای میز مذاکره بوده یا به تعهدات بین‌المللی عمل کرده است. تجربه نشان داده که تحریم، برای آمریکا یک ابزار دائمی فشار است، نه اهرمی موقت برای رسیدن به توافق.

مسئول اصلی کیست و چرا روایت‌ها نباید وارونه شود؟

با نگاهی منصفانه و مبتنی بر فکت‌های اقتصادی، نمی‌توان نقش آمریکا را در ایجاد بخش بزرگی از مشکلات اقتصادی ایران نادیده گرفت. تحریم‌های گسترده و هدفمند، عمداً طراحی شده‌اند تا هزینه‌های مقاومت سیاسی را به اقتصاد و مردم منتقل کنند. در چنین شرایطی، ادعای کمک به مردم ایران نه‌تنها صادقانه نیست، بلکه تلاشی برای وارونه‌نمایی واقعیت و شانه خالی کردن از مسئولیت است.

اگر آمریکا واقعاً نگران مردم ایران است، ساده‌ترین و مؤثرترین راه، پایان دادن به تحریم‌هایی است که زندگی میلیون‌ها ایرانی را تحت فشار قرار داده است. تا زمانی که این سیاست خصمانه ادامه دارد، هر سخن از دلسوزی، بیش از آنکه نشانه انسانیت باشد، بخشی از پروژه تضعیف اقتصاد و جامعه ایران خواهد بود.

انتهای خبر/232759/