دانشگاه آزاد اسلامی یک شبکه ملی و یک نهاد علمی و اجتماعی است/ ضرورت توجه به اعتبار علمی ملی

به گزارش خبرگزاری آگاه، دکتر بیژن رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در مراسم گرامیداشت روز استاد و تقدیر از سرآمدان آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی، ضمن عرض سلام و ادب به پیشگاه حضرت ولی‌عصر (عج)، و آرزوی سلامتی و طول عمر با عزت برای مقام معظم رهبری حضرت آیت الله امام سید مجتبی خامنه‌ای گفت: ما همیشه در تاریخ ایران اسلامی‌مان، از ایران باستان گرفته تا تمدن اسلامی باشکوه و انقلاب اسلامی در حال حاضر، یک مسئله روشن و یک نقطه نورانی را داشته‌ایم و آن هم تکریم علم، عالم و دانشمند است.

جایگاه رفیع معلم و الگوی اسوه: شهید مرتضی مطهری

دکتر رنجبر با استناد به روایات، جایگاه والا و منزلت معلم و عالم در جامعه را مورد تأکید قرار داد و گفت: “نگاه به چهره عالم عبادت است و فرشتگان الهی زیر پای دانشمند بال و پر می‌گسترانند.” این موارد نشان‌دهنده اهمیت جایگاه رفیع معلم در جامعه است.

وی افزود: انتخاب نام استاد شهید مرتضی مطهری برای این مناسبت، حقیقتا شایسته است و در فرمایش امام شهیدمان نیز بر این نکته که ایشان “معلم واقعی و حقیقی” بودند، نشان داده می شود. شهید مطهری الگوی برجسته‌ای برای دانشگاه و نسل جوان به شمار می‌روند.

دکتر رنجبر به ویژگی‌های کم‌نظیر شهید مطهری اشاره کرد و توضیح داد: ایشان از عمق علمی یک فقیه و فیلسوف مسلمان، حساسیت اجتماعی یک روشنفکر حقیقی و متعهد، تواضع و سلوک یک معلم دلسوز برخوردار بودند. ایشان هم عالم حوزوی بودند و هم فرهیخته دانشگاهی و به عنوان نماد دانشگاه و استادی در تراز انقلاب اسلامی شناخته می‌شدند؛ استادی که نسبت به سرنوشت جامعه خود بی‌تفاوت نبود.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی تأکید کرد: شهید مطهری به ما آموختند که “فکر، قدرتمندترین سلاح یک تمدن در برابر تهاجم‌های فکری است.” بنابراین، ایشان معیاری برای سنجش اساتید و معلمان ما محسوب می‌شوند. معیار این است که دریابیم چقدر به ایشان شبیه‌تر شده‌ایم و چه میزان از این خصوصیات برجسته را در خود نهادینه‌ کرده‌ایم.

دکتر رنجبر با تاکید براینکه کلاس درس، برای معلم و استاد فقط محل انتقال اطلاعات نیست، بلکه محل شکل‌گیری شخصیت است، تصریح کرد: بنابراین نقش معلم از یک حرفه اداری به یک رسالت انسانی تبدیل می‌شود.

محورهای کلیدی ویژگی‌های یک معلم تراز از منظر شهید مطهری

دکتر رنجبر، با استخراج محورهای کلیدی از سیره و اندیشه شهید مرتضی مطهری، ویژگی‌های یک معلم تراز را برشمرد، از جمله تسلط علمی و عمق تخصصی( معلم باید در حرفه و زمینه تخصصی خود تسلط کامل داشته باشد، همان‌گونه که شهید مطهری در این سطح از تخصص قرار داشتند)، ایمان، معنویت و عقلانیت(معلم کسی است که هم مومن است و هم عاقل، دور از احساسات بی‌پایه و خرافات). الگو بودن در رفتار و نه فقط در گفتار(معلم تراز کسی است که در خود زندگی اش هم معلم است)، حساسیت نسبت به مسائل زمانه( معلم نباید نسبت به مسائل جامعه و زمانه خود بی‌تفاوت باشد. شهید مطهری با نگارش آثار متعدد در پاسخ به شبهات فکری زمان خود، این حساسیت عمیق را نشان دادند). بنابراین ما نیز باید این رویکرد را در خود پرورش دهیم، همچنین یادگیری مادام‌العمر( در عصر حاضر که دانش با سرعت سرسام‌آوری تغییر می‌کند، معلم باید همواره در حال یادگیری و به‌روزرسانی دانش خود باشد تا بتواند همگام با تحولات علمی حرکت کند)

دکتر رنجبر تأکید کرد: این مجموعه ویژگی‌ها، معیاری برای ارزیابی و پرورش معلمانی در تراز اندیشه شهید مطهری و انقلاب اسلامی است.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی اظهار کرد: از آن‌جا که بنده در دوران اوایل انقلاب افتخار درک و شناخت ایشان را از دور داشتم، تمام این ویژگی‌ها را در رفتار و منش ایشان فهم کرده‌ام. معلم وظایفی دارد که بخشی از آن به خود او بازمی‌گردد و بخشی دیگر به شاگردانش مربوط می‌شود. در بعد فردی، احراز صلاحیت و شایستگی در امر تعلیم و نیز حفظ شأن و حیثیت معلم، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی با بیان اینکه به‌کار گرفتن علم باید در کردار و در عمل انسان نمود داشته باشد، تصریح کرد: همچنین حسن خلق، فروتنی و این‌گونه ویژگی‌ها از اصول اساسی در این مسیر است. دریغ نورزیدن از تعلیم علم، کوشش در بذل و انفاق علم، ایجاد خلوص نیت در شاگردان و نیز ایجاد شوق به علم از اهمیت بالایی برخوردار است. ارتباطی که بین استاد و شاگرد وجود دارد، ارتباط پدر و فرزندی است.

دکتر رنجبر با اشاره به فرمایش حضرت امام خمینی (ره) گفت: امام (ره) می فرمودند که معلم، امانت‌دار نسل آینده است.

وی افزود: بنابراین دانشجویان و دانش‌آموزان سرمایه شخصی ما نیستند؛ بلکه امانت یک ملت و یک تاریخ‌اند که در دستان ما قرار دارند و نمی‌توان با آن‌ها برخورد سلیقه‌ای داشت یا صرفاً نگاه اداری به این مسئولیت داشت.

دکتر رنجبر ادامه داد: امام خمینی (ره) می‌فرمودند: دانشگاه کارخانه آدم‌سازی است و خروجی آن باید انسانی مسئول، متعهد، بااخلاق و کارآمد باشد. در غیر این صورت، اگر چنین ویژگی‌هایی در خروجی دانشگاه نباشد، تفاوتی میان دانشگاه ما و دانشگاه های غربی وجود نخواهد داشت. 

وی تصریح کرد: امام شهیدمان درباره معلمان می فرمودند که تشکیل هویت نسل جدید به دست معلمان است. نقشی پر رنگ تر از خانواده و پدر و مادر است و علم زمانی برای بشریت ارزشمند است که با دین و اخلاق همراه باشد.

وی توضیح داد: از نگاه امام شهیدمان، اگر علم از اخلاق و دین فاصله بگیرد، هر چقدر هم پیشرفت کند به حال بشریت مفید نخواهد بود.

دکتر رنجبر افزود: «رهبر معظم انقلاب در پیام خود در روز معلم، کارکردهای کلیدی معلم را: مسئولیت خطیر آموزش دانش، رشد بینش و قالب ریزی هویت نسل آینده، افزایش مهارت و ترسیم خطوط هویت ایرانی اسلامی و رسوخ هر چه بیشتر آن در اذهان فرمودند و معلمان و کار معلمی را موثرترین حلقه در نبرد فرهنگی و ستون فقرات عرصه فرهنگ فرمودند و اینکه دانش آموزان، دانشجویان و طلاب، نمایش دهنده رفتار ها و گفتارهای معلمین خود هستند و اینکه توصیه کردند معلمین آگاهی نسبت به اهمیت جایگاه خاص خود فراتر از یک شغل داشته باشند» بنابراین وقتی گفته می‌شود معلمی شغل نیست، بلکه رسالت است، منظور همین مسئولیت سنگین و اثرگذار در تربیت نسل آینده است.

دکتر رنجبر در ادامه اظهار کرد: معلم از یک سو باید منبع معتبر دانش باشد؛ در میان انبوه اطلاعات متناقضی که وجود دارد و از سوی دیگر، معلم باید پناهگاه عاطفی و اخلاقی برای دانش‌آموزان و دانشجویان در میان فشارهای روحی و اجتماعی باشد.

وی ادامه داد: در نهایت، معلم باید رهنمای فکری برای دانش‌آموز و دانشجو باشد؛ در میان این همه سردرگمی‌ها و پرسش‌های جدی که نسل جوان با آن مواجه است، این نقش بسیار تعیین‌کننده است. این یک فرصت تاریخی به شمار می رود که هم معلم باشیم، هم مربی نفس و مهندس روح.

دکتر رنجبر در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه دانشگاه آزاد اسلامی یک شبکه ملی و نهادی علمی ـ اجتماعی است، اظهار داشت: این دانشگاه با گستردگی در سراسر کشور و حضور در اغلب شهرها، به بخشی از هویت شهری و منطقه‌ای تبدیل شده و در نگاه مردم هر شهر، نماد علم و فرهنگ به شمار می‌رود؛ از این‌رو، مسئولیت دانشگاه آزاد اسلامی مسئولیتی حساس و خطیر است.

وی با اشاره به نقش مدارس سما افزود: مدارس سما حلقه اتصال آموزش مدرسه‌ای با افق دانشگاه و جامعه هستند. بنابراین، وظیفه ما امروز رسالتی فراتر از تدریس صرف و پژوهش‌های کلاسیک است.

دکتر رنجبر ادامه داد: در این مسیر باید از نگاه صرفاً سنتی و کلاسیک عبور کرده و به سوی رویکردهای نوین آموزشی و تربیتی حرکت کنیم.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر ضرورت توجه به اعتبار علمی ملی گفت: من استاد دانشگاه هستم و مقالات متعددی دارم؛ این‌ها ارزشمند است، اما وقت آن رسیده است که به سمت تولید اعتبار علمی ملی و تقویت ظرفیت‌های داخلی حرکت کنیم.

وی با اشاره به دیدگاه‌های دکتر خسروپناه، حکیم و استاد فرهیخته و صاحب‌نظر حوزه فلسفه افزود: ایشان نیز در چارچوب تولید مقاله در مجلات داخلی بر همین ضرورت تأکید داشته‌اند. بایستی بر تولیدات فاخر داخلی و استاندارسازی هر چه بیشتر مجلات داخلی معتبر تلاش کنیم.

دکتر رنجبر تصریح کرد: این رویکرد به معنای مخالفت با انتشار مقاله در مجلات بین‌المللی نیست، بلکه هدف ما تقویت نظام علمی داخلی است. در شرایط کنونی که محدودیت‌های اینترنت بین‌المللی مشکلاتی برای دانشجویان ایجاد کرده، بهره‌گیری از ظرفیت مجلات داخلی بیش از پیش اهمیت دارد.

وی افزود: اگر اساتید دانشگاه‌ها تصمیم بگیرند از پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌ها به‌درستی صیانت و حمایت کنند، می‌توان مسیر علمی کشور را به‌سوی انتشار داخلی و خوداتکایی هدایت کرد. در این راستا، دانشگاه آماده صدور بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های اجرایی لازم است.

وی تأکید کرد: امروز باید به سمت نظریه‌پردازی، به‌ویژه نظریه‌پردازی بومی و استراتژیک حرکت کنیم تا علم ایرانی در تراز ملی و جهانی به جایگاه واقعی خود برسد.

دکتر رنجبر با طرح این پرسش که “چرا باید صرفاً کپی‌برداری از مدل‌های غربی صورت گیرد؟” اظهار داشت: ما خواهان تربیت دانشمندانی هستیم که از تقلید صرف فراتر روند و ضمن بهره‌گیری از علوم جهانی، رویکردی نوآورانه داشته باشند.

وی افزود: دانشگاه آزاد اسلامی باید به مثابه یک مرکز مدیریت بحران و فرماندهی فکری عمل کند.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: دستیابی به این اهداف نیازمند یک جهاد علمی است تا بتوانیم برای ملت شریف ایران آینده‌ای بسازیم که هیچ ملتی بر ما چیره نشود، بنابراین، امیدواریم بتوانیم معلم و استادی در تراز ایران اسلامی و تمدن نوین اسلامی باشیم.

انتهای خبر/247192/