اجرای ۱۹۹۱ برنامه تحولی تا کاهش زمان رسیدگی، توسعه دادگاه‌های صلح و هوشمندسازی فرآیندهای قضایی

به گزارش خبرنگار آگاه، اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه صبح امروز در نشست خبری تبیین گزارش عملکرد پنج‌ساله قوه قضاییه به مناسبت هفته قوه قضاییه، با تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و گرامیداشت یاد و خاطره شهید آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی و شهدای خدمت، اظهار کرد: فرهنگ عاشورا، ایثار، عدالت‌خواهی و مقابله با ظلم، همواره الهام‌بخش ملت ایران و نظام جمهوری اسلامی بوده و مسیر حرکت کشور را در عرصه‌های مختلف ترسیم کرده است.

وی با اشاره به آغاز هفته قوه قضاییه در سالگرد شهادت آیت‌الله دکتر سیدمحمد حسینی بهشتی، بنیانگذار عدلیه اسلامی، گفت: شهید بهشتی نماد عدالت اسلامی و معمار بخش مهمی از ساختار قضایی جمهوری اسلامی ایران بود و دستگاه قضایی همچنان خود را مدیون اندیشه‌ها و خدمات ماندگار این شهید بزرگوار می‌داند.

قوه قضاییه در دوره محسنی‌اژه‌ای تحولات گسترده‌ای را تجربه کرد

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به پنج سال مدیریت حجت‌الاسلام والمسلمین غلامحسین محسنی‌اژه‌ای در رأس دستگاه قضایی تصریح کرد: قوه قضاییه در این دوره تحولات قابل توجهی را در عرصه‌های مختلف تجربه کرده و توانسته نقش خود را در اجرای عدالت و احقاق حقوق مردم به شکل مؤثرتری ایفا کند.

وی افزود: اگرچه مطالبات مردم از دستگاه قضایی بیش از اقدامات انجام شده است، اما مجموعه قضایی کشور تلاش کرده در حد امکانات و ظرفیت‌های موجود وظایف قانونی خود را به بهترین شکل انجام دهد.

اجرای ۱۹۹۱ برنامه بر اساس مأموریت‌های قانونی قوه قضاییه

جهانگیر اعلام کرد: طی پنج سال گذشته، یک‌هزار و ۹۹۱ برنامه بر اساس مأموریت‌های اصلی قوه قضاییه اجرا شده است. این برنامه‌ها بر مبنای تکالیف قانون اساسی، سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری، برنامه‌های توسعه کشور و سند تحول قضایی تدوین و عملیاتی شده‌اند.

وی ادامه داد: استمرار نهضت تحول و تعالی قضایی یکی از مهم‌ترین محورهای فعالیت دستگاه قضایی در این دوره بوده است.

تدوین سند تحول و تعالی با مشارکت نخبگان

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به روند تکامل برنامه‌های تحول قضایی گفت: برنامه توسعه قضایی از دهه ۸۰ آغاز شد و در دوره‌های مختلف تکامل یافت تا در دوره شهید آیت‌الله رئیسی به «سند تحول قضایی» تبدیل شد.

وی افزود: پس از گذشت مدتی از اجرای سند، نیاز به بازنگری و تکمیل آن احساس شد. در همین راستا با فراخوان عمومی، دریافت نظرات متخصصان، دانشگاهیان و نهادهای مختلف، بیش از یک‌هزار و ۱۰۰ پیشنهاد به قوه قضاییه ارائه شد و در نهایت سند تحول و تعالی قوه قضاییه در فروردین ۱۴۰۳ ابلاغ شد.

شناسایی بسترهای فساد و اصلاح ساختارها

جهانگیر یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سند تحول را شناسایی سالانه بسترهای فسادزا در کشور دانست و گفت: سازمان بازرسی کل کشور و سایر نهادهای نظارتی قوه قضاییه مأمور شناسایی و اصلاح این بسترها شدند و در بسیاری از موارد نیز اقدامات اصلاحی مؤثری صورت گرفت.

وی توسعه مشارکت مردمی در کشف و مقابله با فساد را از دیگر محورهای مهم سند تحول برشمرد.

اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات

سخنگوی قوه قضاییه اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول را از اقدامات مهم سال‌های اخیر دانست و گفت: اجرای این قانون نقش مؤثری در افزایش شفافیت معاملات، کاهش دعاوی ملکی و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی خواهد داشت.

راه‌اندازی ۲۰۱۴ شعبه دادگاه صلح

وی از تشکیل دو هزار و ۱۴ شعبه دادگاه صلح در سراسر کشور خبر داد و اظهار کرد: این دادگاه‌ها از سال ۱۴۰۳ فعالیت خود را آغاز کرده‌اند و هدف اصلی آن‌ها توسعه فرهنگ صلح و سازش، تسریع رسیدگی و کاهش حجم ورودی پرونده‌ها به محاکم است.

جهانگیر افزود: در این دادگاه‌ها امکان رسیدگی در ساعات غیراداری و حتی روزهای تعطیل نیز فراهم شده است.

مبارزه با فساد؛ یکی از محورهای اصلی فعالیت قوه

وی با اشاره به تأکیدات شهید رئیسی درباره مبارزه با فساد گفت: در این زمینه دادستانی کل کشور، سازمان بازرسی کل کشور، دیوان عدالت اداری، مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه و سایر بخش‌های مرتبط اقدامات گسترده‌ای انجام داده‌اند.

به گفته سخنگوی قوه قضاییه، مبارزه با فساد هم در درون دستگاه قضایی و هم در سایر بخش‌های کشور با جدیت دنبال شده است.

شناسایی بیش از ۱۰ هزار قاضی شایسته

جهانگیر از اجرای طرح‌های صیانت و پاکسازی درون‌سازمانی خبر داد و گفت: در نتیجه اقدامات انجام شده، بیش از ۱۰ هزار نفر از قضات شایسته برای تصدی مسئولیت‌های مختلف شناسایی شده‌اند که سرمایه ارزشمندی برای آینده دستگاه قضایی محسوب می‌شوند.

ارتقای آموزش‌های تخصصی قضات

وی توسعه آموزش‌های تخصصی را از دیگر برنامه‌های مهم دستگاه قضایی دانست و افزود: دانشگاه علوم قضایی با ایجاد رشته‌های تخصصی جدید در مقاطع مختلف، توسعه آموزش‌های ضمن خدمت و تمرکززدایی از دوره‌های آموزشی، نقش مهمی در ارتقای دانش قضایی ایفا کرده است.

کاهش زمان ماندگاری پرونده‌ها و هوشمندسازی فرآیندها

جهانگیر با اشاره به اقدامات گسترده در حوزه هوشمندسازی گفت: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این دوره، کاهش چشمگیر زمان ماندگاری پرونده‌ها در مراحل مختلف رسیدگی است.

وی افزود: در گذشته از زمان ثبت شکایت نزد ضابطان تا ورود پرونده به دستگاه قضایی گاه حدود ۳۰ روز زمان صرف می‌شد اما امروز این فرآیند به حدود یک ساعت کاهش یافته است.

کاهش میانگین زمان رسیدگی در محاکم

سخنگوی قوه قضاییه اعلام کرد:

- میانگین زمان رسیدگی در دادگاه‌های عمومی از ۱۰۱ روز به ۹۵ روز کاهش یافته است.

- زمان رسیدگی در دادگاه‌های تجدیدنظر از ۱۱۲ روز به ۸۵ روز رسیده است.

- زمان رسیدگی در دادسرای سازمان قضایی نیروهای مسلح از ۱۶۵ روز به ۱۲۹ روز کاهش یافته است.

- میانگین زمان رسیدگی در شعب بدوی دیوان عدالت اداری از ۲۵۹ روز به ۷۷ روز رسیده است.

وی ادامه داد: پیش از این پاسخگویی به بسیاری از استعلامات قضایی روزها و حتی هفته‌ها زمان می‌برد اما اکنون با اتصال سامانه‌های مختلف، استعلام سوابق مالکیت، دارایی‌ها، محکومیت‌ها و سایر اطلاعات مورد نیاز در کمتر از دو دقیقه انجام می‌شود.

ارتقای کیفیت و استحکام آرای قضایی

جهانگیر با اشاره به افزایش دقت در صدور آرا گفت: شاخص‌های نظارتی نشان می‌دهد کیفیت آرای قضایی نسبت به گذشته بهبود یافته است.

به گفته وی:

- ۷۶ درصد کیفرخواست‌های صادره منجر به محکومیت در دادگاه‌های کیفری شده‌اند.

- ۸۰ درصد قرارهای نهایی دادسراها مورد تأیید مراجع بالاتر قرار گرفته‌اند.

- ۷۹ درصد آرای محاکم تجدیدنظر تأیید شده‌اند.

- ۷۶ درصد آرای دادگاه‌ها در دیوان عالی کشور ابرام شده‌اند.

- ۸۲ درصد آرای صادره در دیوان عدالت اداری مورد تأیید قرار گرفته‌اند.

وی افزود: میزان تأیید آرای دادگاه‌ها در دیوان عالی کشور نسبت به پنج سال قبل ۷ درصد افزایش یافته است.

سخنگوی قوه قضاییه از راه‌اندازی سامانه «ساعد» خبر داد و گفت: این سامانه با هدف شناسایی آرای متعارض، ایجاد وحدت رویه و کمک به صدور آرای دقیق‌تر طراحی و راه‌اندازی شده است.

تشکیل مجتمع‌های «شوق زندگی»

جهانگیر از تشکیل مجتمع‌های شوق زندگی در نقاط مختلف کشور خبر داد و اظهار کرد: این مجتمع‌ها با هدف حمایت از زنان آسیب‌دیده، کودکان بی‌سرپرست و سایر اقشار آسیب‌پذیر ایجاد شده‌اند.

وی گفت: پیش از این تعیین سرپرست موقت برای برخی کودکان بی‌سرپرست گاهی تا ۲۰۰ روز زمان می‌برد اما اکنون این مدت به حدود ۲۰ روز کاهش یافته است.

رسیدگی به ۲۸ هزار پرونده کثیرالشاکی

وی با اشاره به پرونده‌های کثیرالشاکی گفت: طی پنج سال گذشته ۲۸ هزار و ۷۴۷ پرونده کثیرالشاکی در دستگاه قضایی تشکیل شده است که ۴۴.۵ درصد آن‌ها حقوقی و ۵۵.۵ درصد آن‌ها کیفری بوده‌اند.

به گفته جهانگیر، بخش عمده این پرونده‌ها مربوط به جرایم نوظهور، کلاهبرداری‌های مرتبط با رمزارزها، پیش‌فروش‌های غیرقانونی خودرو و مسکن و سایر جرایم اقتصادی بوده است.

وی تأکید کرد: با انجام آسیب‌شناسی بیش از یک‌هزار پرونده کثیرالشاکی، تلاش شده زمینه‌های شکل‌گیری پرونده‌های مشابه در آینده کاهش یابد.

تداوم مسیر تحول و عدالت

سخنگوی قوه قضاییه در پایان با تأکید بر استمرار برنامه‌های تحول قضایی اظهار کرد: دستگاه قضایی با اتکا به سند تحول و تعالی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، ارتقای سلامت اداری، مبارزه با فساد، کاهش اطاله دادرسی و حمایت از حقوق مردم، مسیر تحقق عدالت را با جدیت دنبال خواهد کرد.

بازگشت ۵۸۰ هزار میلیارد ریال به بیت‌المال از محل پرونده‌های کلان اقتصادی

جهانگیر با اشاره به اقدامات دستگاه قضایی در حوزه مبارزه با مفاسد اقتصادی اظهار کرد: در پنج سال گذشته ۱۳۳۲ دادگاه ویژه صیانت از بیت‌المال برگزار و به ۲۶ هزار و ۹۳۹ پرونده کلان اقتصادی رسیدگی شده است که نتیجه آن بازگشت بیش از ۵۸۰ هزار میلیارد ریال به بیت‌المال بوده است.

وی افزود: برای ارتقای کیفیت رسیدگی‌ها، کارگروه‌های تخصصی مشورتی در حوزه‌های جرایم اقتصادی، پولی و بانکی، رمزارزها، قراردادها، اراضی و منابع طبیعی، جرایم امنیتی، مواد مخدر و فضای مجازی تشکیل شد که نقش مهمی در تسریع رسیدگی‌ها و حفظ حقوق عمومی ایفا کردند.

صدور بیش از ۴۲ هزار گزارش اصلاحی برای مقابله با فساد

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به عملکرد سازمان بازرسی کل کشور گفت: طی پنج سال گذشته ۴۲ هزار و ۷۲۶ گزارش اصلاحی، اداری و کیفری از سوی این سازمان صادر شده که نسبت به دوره مشابه قبل ۴۶ درصد رشد داشته است.

وی افزود: این گزارش‌ها با هدف شناسایی گلوگاه‌های فساد، اصلاح ساختار‌های معیوب و جلوگیری از تکرار تخلفات در دستگاه‌های اجرایی تهیه و به مراجع ذی‌ربط ارسال شده‌اند.

تثبیت مالکیت بیش از سه میلیون هکتار اراضی کشور

جهانگیر تثبیت مالکیت اراضی ملی و دولتی را از دیگر دستاورد‌های مهم دستگاه قضایی دانست و اظهار کرد: طی پنج سال گذشته بیش از سه میلیون هکتار از اراضی کشور تثبیت مالکیت شده است.

وی از جلوگیری از تغییر کاربری و تخریب ۴۸ هزار و ۴۴۲ هکتار از اراضی کشور خبر داد و افزود: همچنین خلع ید و رفع تصرف از حدود ۴۵۳ هزار هکتار اراضی دولتی و ملی انجام شده است.

به گفته وی، صدور سند برای حریم ۶۰ متری دریاچه ارومیه و جزایر شش‌گانه آن، رفع تداخلات اراضی در استان همدان، صدور سند برای ۱۲ هزار و ۵۴۲ هکتار از اراضی ملی گلستان و بازگرداندن ۴۷۲۸ هکتار از اراضی میانکاله به بیت‌المال از جمله اقدامات شاخص در این حوزه بوده است.

ابطال ۲۶۲ مصوبه خلاف قانون

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به عملکرد دیوان عدالت اداری گفت: در پنج سال گذشته ۲۶۲ مصوبه مغایر قانون ابطال شده که شامل ۲۵ مصوبه هیأت وزیران و شورا‌های عالی، ۱۴۵ مصوبه شورا‌های اسلامی شهر و ۹۲ مصوبه سایر دستگاه‌های اجرایی بوده است.

وی همچنین از شناسایی ده‌ها بستر فسادخیز در حوزه‌های اقتصادی، بانکی، بیمه‌ای، آموزش، رفاه اجتماعی و سلامت خبر داد و گفت: بخش قابل توجهی از این بستر‌ها اصلاح یا رفع شده‌اند.

مسدودسازی میلیون‌ها سیم‌کارت برای پیشگیری از جرایم

جهانگیر در تشریح اقدامات پیشگیرانه قوه قضاییه اظهار کرد: با همکاری دستگاه‌های مسئول، بیش از دو میلیون سیم‌کارت اتباع خارجی پس از خروج از کشور مسدود شد.

وی افزود: همچنین بیش از سه میلیون و ۳۰۰ هزار سیم‌کارت متعلق به افراد متوفی و ۹ هزار سیم‌کارت مربوط به شرکت‌های منحل شده شناسایی و مسدود شد تا زمینه سوءاستفاده‌های احتمالی از بین برود.

کاهش ۲۴ درصدی پرونده‌های طلاق توافقی

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه خانواده گفت: طی پنج سال گذشته ۲۱۸ مرکز «مهر خانواده» ایجاد شده و با برگزاری ۶۷۲ هزار جلسه مشاوره، کاهش ۲۴ درصدی پرونده‌های طلاق توافقی و تحقق ۲۰ درصد سازش میان زوجین متقاضی طلاق حاصل شده است.

وی افزود: ۲۴۴۰ مرکز مشاوره خانواده با همکاری ۳۲۸۲ مشاور در کنار دادگاه‌های خانواده فعالیت می‌کنند و همچنین ۳۵۰ دفتر حمایت از زنان و کودکان در سراسر کشور راه‌اندازی شده است.

اجرای طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۹ هزار مدرسه

جهانگیر از اجرای گسترده طرح «قاضی در مدرسه» خبر داد و گفت: در پنج سال گذشته این طرح در ۱۹ هزار و ۸۳۵ مدرسه متوسطه کشور اجرا و بیش از ۳۳ هزار دوره آموزشی حقوقی برای دانش‌آموزان برگزار شده است.

وی افزود: آشنایی نوجوانان با جرایم نوظهور، آسیب‌های فضای مجازی و حقوق شهروندی از اهداف اصلی این طرح بوده است.

آزادی ۸۰ هزار زندانی با صلح و سازش

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به عملکرد شورا‌های حل اختلاف گفت: طی پنج سال گذشته بیش از ۶۰۰ هزار پرونده از طریق صلح و سازش مختومه شده و حدود ۸۰ هزار زندانی با جلب رضایت شاکیان آزاد شده‌اند.

وی افزود: همچنین از ورود بیش از ۴۰ هزار محکوم به زندان جلوگیری شده و در ۳۱۸ پرونده قصاص، اولیای دم رضایت داده‌اند.

ثبت دارایی ۸۶ درصد مقامات مشمول قوه قضاییه

جهانگیر در بخش دیگری از سخنان خود به اجرای قانون رسیدگی به دارایی مقامات و مسئولان اشاره کرد و گفت: سامانه ثبت دارایی مسئولان فعال شده و تاکنون ۸۶ درصد افراد مشمول در قوه قضاییه اطلاعات خود را ثبت کرده‌اند.

وی افزود: این میزان در قوه مجریه حدود ۶۴ درصد و در قوه مقننه حدود ۴۸ درصد است.

افزایش اعتماد عمومی به دستگاه قضایی

سخنگوی قوه قضاییه با اشاره به نتایج نظرسنجی‌های انجام شده گفت: میزان اعتماد مردم به دستگاه قضایی از ۴۳ درصد به ۶۶ درصد افزایش یافته است.

وی افزود: میزان رضایت مردم از عملکرد رئیس قوه قضاییه از ۴۹ درصد به ۷۴ درصد، رضایت از سفر‌های استانی از ۴۵ درصد به ۶۴ درصد و رضایت کلی از عملکرد قوه قضاییه از ۶۸ درصد به ۷۳ درصد رسیده است.

رشد ۷۵ درصدی اشتغال زندانیان

جهانگیر با اشاره به عملکرد سازمان زندان‌ها گفت: طی پنج سال گذشته ورود زندانیان به زندان‌ها ۱۱ درصد کاهش یافته و اشتغال زندانیان ۷۵ درصد رشد داشته است.

وی افزود: بیش از ۹۰۰ هزار زندانی در کلاس‌های قرآنی شرکت کرده‌اند، حدود ۱۰ هزار زندانی باسواد شده‌اند و ۴۳ کارگاه صنعت‌محور در ۲۲ استان راه‌اندازی شده است.

شناسایی ۸۵۰ هزار شرکت صوری و مقابله با پولشویی

وی از شناسایی ۸۵۰ هزار شرکت صوری در راستای مبارزه با پولشویی خبر داد و گفت: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور همچنین موفق به صدور میلیون‌ها سند مالکیت الکترونیکی، حدنگاری گسترده اراضی و کاهش زمان صدور اسناد شده است.

برخورد با شبکه‌های قمار و جرایم سایبری

سخنگوی قوه قضاییه اعلام کرد: در حوزه فضای مجازی بیش از ۳۵ هزار حساب بانکی مرتبط با قمار شناسایی و مسدود شده و بیش از ۵۷۰۰ قمارباز حرفه‌ای مورد شناسایی قرار گرفته‌اند.

وی افزود: در نتیجه اقدامات انجام شده، جرایم مرتبط با قمار اینترنتی ۶۷ درصد کاهش یافته است.

حمایت از تولید و بازگشت ۲۶۰ هزار میلیارد ریال به شبکه بانکی

جهانگیر با اشاره به عملکرد ستاد اقتصاد مقاومتی قوه قضاییه گفت: طی پنج سال گذشته به مشکلات بیش از ۴۱ هزار تولیدکننده رسیدگی و از تعطیلی هزاران واحد تولیدی جلوگیری شده است.

وی افزود: با پیگیری نمایندگان قوه قضاییه در شورا‌های اقتصادی، ۲۶۰ هزار میلیارد ریال منابع به شبکه بانکی بازگشته و از ۴۰۹ شرکت تولیدی ورشکسته با حدود ۵۰ هزار کارگر حمایت شده است.

پیگیری حقوقی جنایات رژیم صهیونیستی در جنگ ۱۲ روزه

سخنگوی قوه قضاییه در پایان با اشاره به اقدامات بین‌المللی دستگاه قضایی گفت: در جریان جنگ ۱۲ روزه اخیر، معاونت بین‌الملل قوه قضاییه با همکاری وزارت امور خارجه و نهاد‌های بین‌المللی، مستندسازی جنایات رژیم صهیونیستی را در دستور کار قرار داد.

وی افزود: بیش از ۱۳۰۰ گزارش از سوی سازمان‌های مردم‌نهاد برای مراجع بین‌المللی ارسال شده و تشکیل پرونده‌های حقوقی علیه عاملان این جنایات در حال پیگیری است.

انتهای خبر/257727/