اقتصاد درون بازی‌های ویدئویی می‌تواند به کلاس عملی سواد مالی تبدیل شود

گسترش بازی‌های ویدئویی در سال‌های اخیر، این صنعت را از یک ابزار صرفاً سرگرم‌کننده فراتر برده و آن را به بستری برای آموزش مهارت‌های کاربردی زندگی تبدیل کرده است. یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های این بازی‌ها، آشنایی غیرمستقیم کودکان و نوجوانان با مفاهیم مالی و اقتصادی است؛ مفاهیمی که در قالب تصمیم‌گیری برای مدیریت منابع، اولویت‌بندی نیازها، پس‌انداز و پرهیز از خرید‌های هیجانی در جریان بازی تجربه می‌شوند.

برخی کارشناسان حوزۀ بازی‌های ویدئویی، از جمله سمیۀ سرخوش، معتقدند بهره‌گیری از این ظرفیت زمانی بیشترین اثربخشی را خواهد داشت که والدین در کنار فرزندان خود حضور داشته باشند و تجربه‌های درون بازی را به فرصتی برای گفت‌و‌گو و آموزش سواد مالی در زندگی واقعی تبدیل کنند. در ادامه، مشروح گفت‌وگوی سمیه سرخوش با «آگاهتک» را درباره چگونگی تبدیل پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای و اقتصاد درون بازی به فرصتی برای آموزش کودکان و نوجوانان می‌خوانید.

سمیۀ سرخوش، مدیر مصرف و هدایت فرهنگی بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در پاسخ به این پرسش که اقتصاد درون بازی چگونه می‌تواند به آموزش سواد مالی کمک کند، بیان کرد: اقتصاد درون بازی در واقع همان سیستم خرید و فروش و مدیریت منابع در فضای بازی است؛ موضوعی که شامل سکه‌ها، آیتم‌ها و خرید‌های درون‌برنامه‌ای می‌شود. این ابزار‌ها در ظاهر برای پیشرفت در بازی طراحی شده‌اند، اما اگر والدین به‌درستی فرزندان خود را در این مسیر همراهی کنند، به‌ویژه در دوران کودکی، همین فضا می‌تواند به یک کلاس عملی آموزش سواد مالی تبدیل شود.

وی ادامه داد: در بسیاری از بازی‌ها، بازیکن با منابع محدودی مانند سکه، امتیاز یا سایر دارایی‌های درون بازی روبه‌رو است و باید تصمیم بگیرد این منابع را برای خرید چه وسیله‌ای یا ارتقای کدام قابلیت هزینه کند. او نمی‌تواند همه امکانات را به‌صورت هم‌زمان در اختیار داشته باشد و همین موضوع شباهت زیادی به اقتصاد واقعی دارد؛ جایی که منابع محدود هستند و انتخاب‌های متعددی پیش روی افراد قرار دارد.

بازی‌ها مفهوم نیاز و خواسته را به‌صورت عملی آموزش می‌دهند

سرخوش در ادامه افزود: کودک یا نوجوان در چنین شرایطی باید تصمیم بگیرد که آیا یک ابزار جدید و کاربردی تهیه کند یا منابع خود را صرف خرید یک آیتم تزئینی و غیرضروری برای شخصیت بازی کند. در همین نقطه، مفهوم اولویت‌بندی اقتصادی به‌صورت طبیعی در ذهن او شکل می‌گیرد و بازیکن بدون آنکه آموزش مستقیمی دریافت کند، تفاوت میان «نیاز» و «خواسته» را در عمل تجربه می‌کند.

وی گفت: در بازی‌هایی مانند «رابلاکس» یا «ماینکرفت»، منابعی مانند چوب، سنگ، پول یا سایر آیتم‌های ارزشمند به‌آسانی به دست نمی‌آیند و جمع‌آوری آنها زمان زیادی نیاز دارد. اگر بازیکن این منابع را بدون برنامه هزینه کند، در ادامه بازی با مشکل مواجه می‌شود و از روند پیشرفت عقب می‌ماند.

کارشناس حوزه بازی‌های رایانه‌ای ادامه داد: همین تجربه باعث می‌شود کودک یا نوجوان به‌صورت ناخودآگاه مفهوم پس‌انداز را یاد بگیرد. او متوجه می‌شود که برای به دست آوردن یک آیتم ارزشمند زمان زیادی صرف کرده است، بنابراین باید از آن به‌درستی استفاده کند، بخشی از منابع خود را برای آینده نگه دارد و برای مراحل بعدی برنامه‌ریزی داشته باشد. در واقع، بازی به او می‌آموزد که منابع خود را بی‌هدف مصرف نکند.

همراهی والدین، آموزش سواد مالی را کامل‌تر می‌کند

وی تأکید کرد: تمام این آموزش‌ها زمانی اثرگذاری بیشتری خواهند داشت که والدین هنگام بازی در کنار فرزندان خود حضور داشته باشند و درباره خرید‌های درون‌برنامه‌ای با آنها گفت‌و‌گو کنند. والدین می‌توانند توضیح دهند که چرا برخی انتخاب‌ها نسبت به گزینه‌های دیگر ارزش بیشتری دارند و مفهوم ارزش پول را متناسب با سن فرزندشان برای او تشریح کنند.

سرخوش افزود: اگر مخاطب کودک باشد، این توضیحات باید با زبانی ساده و قابل فهم ارائه شود و اگر نوجوان باشد، بهتر است با ادبیات متناسب با همان گروه سنی با او گفت‌و‌گو شود. برای نمونه، والدین می‌توانند از کودک بپرسند اگر اکنون این آیتم را بخرد، در مرحله بعدی بازی با چه کمبودی روبه‌رو خواهد شد. همین گفت‌و‌گو‌های ساده، پایه‌های سواد مالی واقعی را در ذهن فرزندان شکل می‌دهد.

بازی‌ها فرصت مناسبی برای مقابله با خرید‌های هیجانی فراهم می‌کنند

مدیر مصرف و هدایت فرهنگی بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در ادامه خاطرنشان کرد: نکته دیگری که باید به آن توجه داشت، تبلیغات گسترده خرید‌های درون‌برنامه‌ای در بسیاری از بازی‌هاست. در اغلب بازی‌ها، پیشنهاد‌های ویژه و تخفیف‌های زمان‌دار به‌طور مداوم به بازیکن نمایش داده می‌شود تا او را به خرید سریع ترغیب کند.

وی ادامه داد: این موضوع نیز می‌تواند به فرصتی آموزشی برای خانواده‌ها تبدیل شود. والدین می‌توانند به فرزندان خود آموزش دهند که تحت تأثیر تبلیغات و پیشنهاد‌های محدود زمانی قرار نگیرند و خرید‌های هیجانی انجام ندهند. لازم است برای آنها توضیح داده شود که چنین پیشنهاد‌هایی در بسیاری از موارد با هدف افزایش درآمد سازندگان بازی ارائه می‌شوند و ضرورتی ندارد بازیکن بلافاصله نسبت به خرید اقدام کند.

سرخوش گفت: خانواده‌ها می‌توانند به فرزندان خود بیاموزند که پیش از هر خرید، کمی صبر کنند، فرصت کافی برای فکر کردن در اختیار خود قرار دهند و سپس با آرامش تصمیم بگیرند. این وقفه کوتاه به آنها کمک می‌کند انتخابی منطقی‌تر داشته باشند و از خرید‌های احساسی فاصله بگیرند.

وی در پایان تصریح کرد: اقتصاد درون بازی، اگر با همراهی و گفت‌وگوی والدین همراه باشد، می‌تواند بستری مناسب برای آموزش مفاهیمی مانند مدیریت منابع، اولویت‌بندی، ارزش پول، برنامه‌ریزی برای آینده، پس‌انداز و پرهیز از خرید‌های هیجانی باشد؛ مهارت‌هایی که در زندگی روزمره نیز کاربرد فراوانی دارند.

انتهای خبر/263059/