معاریو: ایران با اهرم تنگه هرمز به بازیگر تعیین‌کننده اقتصاد جهانی تبدیل شده است

به گزارش خبرگزاری آگاه، روزنامه عبری‌زبان «معاریو» در گزارشی درباره پیامد‌های جنگ علیه ایران نوشت تهران توانسته است با بهره‌گیری از موقعیت جغرافیایی و ظرفیت‌های نظامی خود، کنترل و محدودیت بر تردد در تنگه راهبردی هرمز را به یکی از مهم‌ترین اهرم‌های فشار در برابر آمریکا و رژیم صهیونیستی تبدیل کند.

این رسانه صهیونیستی همچنین عملکرد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، در طراحی و پیشبرد جنگ علیه ایران را با انتقاد مواجه دانست و مدعی شد دو رهبر همچنان در محاسبات و برنامه‌ریزی‌های خود اشتباهات گذشته را تکرار می‌کنند.

اهمیت این ارزیابی از آن جهت است که تنگه هرمز صرفاً یک گذرگاه دریایی منطقه‌ای نیست؛ بلکه یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های انتقال انرژی در جهان به شمار می‌رود. بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا و داده‌های منتشرشده از سوی نهاد‌های بین‌المللی، در سال ۲۰۲۵ حدود یک‌چهارم تجارت دریایی نفت خام و فرآورده‌های نفتی جهان و نزدیک به ۱۹ درصد تجارت جهانی گاز طبیعی مایع‌شده از این مسیر عبور می‌کرد.

جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، تنگه هرمز را به یکی از اصلی‌ترین محور‌های تقابل تبدیل کرد. محدودیت شدید تردد کشتی‌ها، تهدید شناور‌ها و اقدامات متقابل نظامی و دریایی، جریان عادی انتقال انرژی را مختل کرد و پیامد‌های آن به بازار نفت، گاز، حمل‌ونقل دریایی و هزینه‌های تجارت جهانی گسترش یافت.

بررسی‌های منتشرشده تا اوایل نوامبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد تردد تجاری در این آبراه همچنان به‌شدت محدود است. گزارش رویترز در پنجم نوامبر نیز از وقوع حوادث تازه برای چند نفتکش و تداوم فشار‌های ایران بر کشتیرانی در منطقه حکایت دارد؛ تحولاتی که نشان می‌دهد حتی با وجود تلاش‌های نظامی و دیپلماتیک برای بازگرداندن تردد عادی، بحران هرمز همچنان حل‌نشده باقی مانده است.

به این ترتیب، موقعیت جغرافیایی ایران در کنار توان اثرگذاری بر امنیت کشتیرانی، به تهران امکان داده است هزینه‌های اقتصادی و سیاسی جنگ را از سطح منطقه فراتر ببرد و بر محاسبات قدرت‌های جهانی تأثیر بگذارد.

تنگه هرمز میان سواحل جنوبی ایران و شمال عمان قرار دارد و خلیج فارس را به دریای عمان و آب‌های آزاد متصل می‌کند. باریک بودن مسیر‌های قابل کشتیرانی و نزدیکی آن به سواحل ایران، این آبراه را به یکی از حساس‌ترین نقاط ژئوپلیتیکی جهان تبدیل کرده است.

اهمیت هرمز فقط به نفت محدود نیست. بخش بزرگی از صادرات گاز طبیعی مایع قطر و امارات نیز از این مسیر عبور می‌کند. به همین دلیل، هرگونه اختلال پایدار در تردد کشتی‌ها می‌تواند زنجیره تأمین انرژی، قیمت سوخت، هزینه بیمه دریایی و حتی بهای کالا‌های مصرفی را در کشور‌های مختلف تحت تأثیر قرار دهد.

در جریان جنگ ایران و عراق، به‌ویژه از سال ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۸، حملات به نفتکش‌ها و تأسیسات صادراتی در خلیج فارس به یکی از ابعاد مهم جنگ تبدیل شد. این دوره با عنوان «جنگ نفتکش‌ها» شناخته می‌شود و نشان داد امنیت انتقال انرژی تا چه اندازه به تحولات نظامی منطقه وابسته است.

در سال‌های بعد نیز تنش‌های دریایی میان ایران و آمریکا، توقیف برخی کشتی‌ها و تهدید‌های متقابل، اهمیت تنگه هرمز را در معادلات امنیتی منطقه حفظ کرد. از این منظر، هرمز همواره یکی از مهم‌ترین ابزار‌های بازدارندگی ایران در برابر فشار‌های خارجی بوده است.

با آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، تنگه هرمز از یک نقطه حساس جغرافیایی به یکی از محور‌های اصلی تقابل نظامی تبدیل شد. ایران در واکنش به حملات، محدودیت‌هایی بر عبور کشتی‌ها اعمال کرد و تهدید‌ها علیه شناور‌های تجاری افزایش یافت.

گزارش‌های کنگره آمریکا نشان می‌دهد تردد دریایی پس از آغاز جنگ به‌شدت کاهش یافت و بازار‌های انرژی با اختلال جدی روبه‌رو شدند. این وضعیت نشان داد قدرت اثرگذاری ایران بر تنگه، حتی بدون کنترل کامل و انحصاری بر تمام مسیر‌های دریایی، می‌تواند هزینه‌های سنگینی به اقتصاد جهانی تحمیل کند.

واشنگتن برای بازگرداندن جریان عادی کشتیرانی، علاوه بر اقدامات نظامی، از محاصره دریایی بنادر ایران و تلاش برای ایجاد ترتیبات امنیتی جدید استفاده کرد. در مقابل، تهران بر نقش خود در تعیین شرایط عبور کشتی‌ها تأکید کرد.

بر اساس گزارش سرویس پژوهشی کنگره آمریکا در اوت ۲۰۲۶، ایران همچنان تلاش می‌کرد ترتیبات عبور از تنگه را تحت نظارت خود قرار دهد و آمریکا نیز در واکنش به حملات به کشتی‌های تجاری، اقدامات محدودکننده‌ای را دنبال می‌کرد.

انتهای خبر/287253/