حجت‌الاسلام تیمورعلی عسگری چهارشنبه ۱۷ دی‌، در نشست علمی تخصصی «گردشگری و معنویت» که در پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی خراسان رضوی برگزار شد، اظهار کرد: مفهوم «سفر» در اندیشه دینی، فراتر از جابه‌جایی مکانی است. آنچه انسان را به سفر و زیارت سوق می‌دهد، سیر جسم نیست، بلکه حرکت روح به ‌سوی معناست. انسان در مسیر زندگی، از دنیا تا برزخ و قیامت، در حال سیر است و زیارت می‌تواند بخشی از این صیرورت روحی باشد.

وی با اشاره به جایگاه زیارت در اعتقادات شیعی تصریح کرد: امامان معصوم (ع) اگرچه در بُعد فیزیکی به شهادت رسیده‌اند اما در بُعد روحانی، حیات و اشراف دارند و زائر در حرم مطهر، در مجاورت کانونی از معنویت قرار می‌گیرد. غفلت از این ظرفیت، به معنای از دست دادن فرصتی بزرگ برای تعالی فردی و جمعی است.

سرپرست معاونت فرهنگی، اجتماعی و زیارت استانداری خراسان رضوی بیان کرد: امروز مشهد میزبان میلیون‌ها زائر و گردشگر خارجی از کشورهای مختلف، ازجمله اروپا، چین و کشورهای منطقه است و بیش از نیمی از گردشگران خارجی، با انگیزه زیارت وارد این شهر می‌شوند. این حضور، فرصتی کم‌نظیر برای گفت‌وگوی بین‌فرهنگی و دیپلماسی معنوی فراهم کرده است.

عسگری با تأکید بر مفهوم «دیپلماسی زیارت» گفت: زیارت می‌تواند یکی از مؤثرترین اشکال دیپلماسی فرهنگی باشد؛ دیپلماسی‌ای که نه بر قدرت سیاسی، بلکه بر پیوندهای انسانی، معنوی و اخلاقی استوار است و ظرفیت تأثیرگذاری عمیقی در جهان معاصر دارد.

وی با اشاره به لزوم بازتعریف سوغات زیارتی افزود: سوغات نباید صرفاً کالایی اقتصادی تلقی شود، بلکه می‌تواند حامل معنا، پیام فرهنگی و تجربه معنوی زیارت باشد. در همین راستا، اقدامات جدیدی برای تنوع‌بخشی و ارتقای محتوای فرهنگی سوغات زیارتی در حال انجام است.

سرپرست معاونت فرهنگی، اجتماعی و زیارت استانداری خراسان رضوی تأکید کرد: زیارت، گردشگری و معنویت مفاهیمی درهم‌تنیده‌ هستند و در شرایط کنونی منطقه و نظام بین‌الملل، می‌توان با نگاه عمیق و سیاست‌گذاری هوشمندانه، از این ظرفیت برای ارتقای همبستگی انسانی، امید اجتماعی و تعالی معنوی بهره گرفت.

زیارت، معرفت و تعهدی است که در چارچوب ولایت معنا پیدا می‌کند

در ادامه مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد گفت: آنچه زیارت را از سایر سفرها متمایز می‌کند، صرفاً حضور فیزیکی یا محبت قلبی نیست، بلکه معرفت و تعهدی است که در چارچوب ولایت معنا پیدا می‌کند. در روایات اسلامی، زیارت جایگاهی ویژه دارد که آن را از دیگر سفرها جدا می‌کند و این تمایز، ناظر بر بُعد معرفتی و تعهدآفرین زیارت است.

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی ایمانی‌مقدم با اشاره به روایتی از امیرالمؤمنین (ع) درباره حجرالاسود افزود: در منابع دینی آمده است که حجرالاسود «دست بیعت خداوند» است؛ مکانی برای عهد، نیت و التزام. زیارت نیز در همین چارچوب معنا پیدا می‌کند؛ به‌عنوان فرصتی برای تجدید عهد و مسئولیت‌پذیری، نه صرفاً یک تجربه احساسی یا آیینی.

ایمانی‌مقدم با بیان اینکه در توصیه‌های دینی، زیارت با قید و شرط‌هایی همراه شده است، تصریح کرد: در برخی روایات، زیارت با هزار سال عمر یا هزار حج مقایسه شده، اما این اعداد به معنای کثرت ظاهری نیست، بلکه بیانگر حقیقتی عمیق است. آنچه زائر را متمایز می‌کند، معرفتی است که در نتیجه زیارت حاصل می‌شود.

مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به تجربه‌های شخصی خود از سفرهای تبلیغی به کشورهای مختلف گفت: در بازدید از معابد، کلیساها و اماکن مذهبی گوناگون، آنچه معنویت شیعی را متمایز می‌کند، پیوند آن با ولایت است. در نگاه شیعه، ولایت صرفاً محبت نیست، بلکه تعهد عملی و مسئولیت‌پذیری در برابر حقیقت دینی است.

زیارت ابزار عبرت، بصیرت و تحول در نگرش انسان است

وی تأکید کرد: معنویتی که به ولایت ختم می‌شود، انسان را به عمل، التزام و تغییر در رفتار فردی و اجتماعی سوق می‌دهد. به همین دلیل، زیارت باید به «عبرت»، «بصیرت» و تحول در نگرش منجر شود، نه اینکه صرفاً در سطح تجربه‌ای گذرا باقی بماند.

انتهای خبر/220602/