بررسی منطق اقتصادی هزینه‌سازی جنگ با پهباد‌های اقتصادی ایران

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آگاه، معین قرابی تهرانی در یادداشتی اختصاصی نوشت: با شروع تجاوز دشمن آمریکایی و صهیونی به مرز و بوم ایران اسلامی، یکی از نقاط قابل بحث، تحلیل هزینه- فایده جنگ است. این تحلیل برآمده از توان مالی بالفعل شده در تجهیز و تسلیح است و می‌تواند به نحو مناسبی به «مدیریت بهینه منابع برپایه نیاز‌های محدود» که تعریف پایه‌ای اقتصاد است، صورت بگیرد.

 به عنوان مثال، درحالی که هزینه ساخت هرفروند پهباد شاهد-۱۳۶ بین ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار برآورد می‌شود، سامانه‌های پدافندی دشمن مجبور به استفاده از موشک‌هایی با قیمت ۳ تا ۱۵ میلیون دلار برای انهدام این اهداف هستند. موشک‌های میلیون دلاری برای پهباد‌های هزار دلاری که توسط ایران شلیک می‌شود. علاوه بر این، تولیدات نظامی ایران اقتصادی ایران، با ایجاد نسبت تبادل هزینه ۱ به ۲۵۰ در برخی از سناریوها، عملا دشمن را در یک معادله فرسایشی و بن بست مالی گرفتار کرده است. به‌راستی جمهوری اسلامی ایران توانسته است با یک منطق اقتصادی، در نقطه تغییردهنده محاسبات متجاوزین قرار گرفته باشد یا خیر؟

هزینه – فایده جنگ ایران و آمریکا

پهباد‌ها نماد پیروزی کمیت بر کیفیت پرهزینه است. پهباد خانواده شاهد مهم‌ترین ابزار ایران در به هم زدن معادلات هزینه‌ای دشمن هستند. در جدول ذیل سامانه‌های آفندی ایران و پدافندی آمریکایی را در منطقه مورد مقایسه قرار می‌دهد. از این قیاس به تفاوت به وجود آمده بین تسلیحات مورد استفاده بین دو کشور پی برده خواهد شد.

ردیف جنگ‌افزار هزینه تقریبی (دلار) نسبت هزینه‌کرد ایران به آمریکا

۱ پهپاد شاهد-۱۳۶ (ایران) ۲۰،۰۰۰ – ۵۰،۰۰۰ مبنای محاسبه

۲ موشک پاتریوت PAC-۳، ۳،۰۰۰،۰۰۰ – ۴،۰۰۰،۰۰۰، ۶۰ تا ۲۰۰ برابر

۳ موشک تاد ۱۲،۰۰۰،۰۰۰ – ۱۵،۰۰۰،۰۰۰، ۲۴۰ تا ۷۵۰ برابر

۴ موشک اینترسپتور کایوت ۱۲۶،۵۰۰، ۲.۵ تا ۶ برابر

اگر یک فروند موشک تاد به ارزش ۱۵ میلیون دلار برای انهدام یک پهباد ۳۰ هزار دلاری شلیک شود، نسبت تبادل هزینه ۵۰۰ به ۱ به نفع ایران رقم می‌خورد. این همان چیزی است که تحلیلگران غربی آن را بازی پولی می‌نامند. بازی پولی که در محاسبات جنگ رخ می‌دهد، سامانه‌های مختلف آفندی و پدافندی را برای کشور‌های مهاجم و مدافع ارزیابی قرار می‌دهد. حال با توجه به موارد گفته شده در بالا، بازی پولی ذکر شده به نفع ایران است و ایران در این زمینه نسبت به آمریکا و رژیم صهیونی دست برتر دارد.

دومین مورد موشک‌های بالستیک هستند که به عنوان تهدید باارزش افزوده بالاتر هستند. اگرچه موشک‌های بالستیک ایران مانند فتح ۱۱۰ قیمت بالاتری نسبت به پهباد‌ها دارند، اما موشک‌ها توانایی دارند که از پهباد‌ها بر نمی‌آید. موشک‌ها در حدود ۸۰۰ هزار تا ۲ میلیون دلار هزینه شده است. البته لازم به ذکر است اهدافی که توسط موشک هدف قرار می‌گیرد، بسیار گران قیمت‌تر و همچنین با سطح تخریب بیشتری هستند. هزینه موشک‌هایی که توسط ایران ساخته می‌شود، متغیر است.

اما باید به این نکته توجه داشت که به طور میانگین هزینه ساخت موشک برای ایران حدود ۱ میلیون دلار برآورد شده است. ارزش هدف نیز سامانه‌های پدافندی و پایگاه‌های هوایی هستند که ارزش آنها به چندین میلیارد دلار هم می‌رسد. هزینه دشمن نیز برای مقابله باید در نظر گرفت. اگر دشمن در نظر داشته باشد تا ارزش هدف آسیب نبیند مجبور به شلیک موشک‌های پدافندی است. برای اطمینان از انهدام یک موشک بالستیک، ممکن است ۴ تا ۶ موشک پاتریوت شلیک شود. این یعنی هزینه‌ای معادل ۱۲ تا ۲۴ میلیون دلار در ازای هر موشک ایرانی است.

نرخ سوزاندن بودجه دشمن چند؟!

براساس گزارش‌های منتشره، استراتژی ایران در جنگ رمضان منجر به ایجاد یک نرخ سوزاندن بودجه نجومی برای آمریکا شده است. طبق محاسبت CSIS، هزینه روزانه آمریکا بین ۸۹۱ میلیون تا ۱.۴۳ میلیارد دلار است. البته برخی از تحلیلگران نظامی‌نویس، پیش‌بینی تا روزی ۲.۵ میلیارد دلار نیز داشته‌اند. هزینه روزانه ایران نیز باکاهش استفاده از موشک‌های گران‌قیمت و افزایش استفاده از پهباد‌های ارزان به ۶۲ تا ۸۲ میلیون دلار کاهش یافته است. در نتیجه آمریکا مجبور است روزانه حدود ۲۰ برابر ایران هزینه کند تا توان دفاعی خود را حفظ کند. مهمترین دستاورد اقتصاد مقاومتی ایران در زمینه فیزیکی رقم خورده است. سوال محوری در این باره این است که چند موشک در زرادخانه ایران باقی مانده است؟!

براساس برآورد‌ها آمریکا از ابتدای درگیری‌ها ۶۰۰ تا ۸۰۰ موشک پاتریوت در منطقه داشته است. بافرض شلیک ۲۰۰ موشک در چند روز، تحلیلگران هشدار دادند که ذخایر منطقه‌ای آمریکا ممکن است در عرض ۴ تا ۷ روز تخلیه شود و واشنگتن مجبور به انتقال موشک از ژاپن و کره جنوبی شود. برآورد شده است اگر جنگ باهمین شدت ادامه یابد، کل ذخایر راهبردی موشک‌های اینترسپتور آمریکا ظرف ۴ تا ۵ هفته به اتمام خواهد رسید.

هزینه – فایده دفاعی رژیم صهیونی

از وضعیت ایران و هزینه‌های افندی و پدافندی برای ایران و آمریکا گفته شد. این در حالی است که برای رژیم صهیونی این وضعیت بحرانی‌تر است. هر موشک گنبد آهنین معروف به موشک تامیر حدود ۸۰ هزار دلار قیمت دارد. موشک‌های ابتدایی که حماس و حزب الله شلیک کرده بودند فقط چند صد دلار قیمت داشته‌اند. حال گنبد آهنین مجبور است موشک‌های گران قیمت خود را برای از بین بردن آنها شلیک کند. هزینه جنگ رمضان برای رژیم صهیونی ۱۵ تا ۲۵ میلیارد دلار تا کنون برآورد شده است که بیش از ۳ برابر هزینه جنگ ۱۲ روزه است. باذخایر جبرانی محدود، اسرائیل ظرف ۳ تا ۶ ماه آینده با فشار مالی شدید مواجه خواهد شد.

یافته‌ها نشان می‌دهد که تمرکز ایران بر تولید انبوه سامانه‌های تهاجمی کم هزینه نظیر شاهد-۱۳۶ یک راهبرد هوشمندانه اقتصادی و نظامی است. در ایران این اقدام را باتوجه به بیانات رهبر شهید، مبتنی بر اقتصاد مقاومتی و اصول مدیریت بودجه محدود نظامی صورت گرفته است. ایران با صرف هزینه‌ای ناچیز به نسبت دشمن و تمرکز بر کنش نامتقارن و رویکردی اقتصادی در دستیابی به بیشترین اثر آفندی و پدافندی، دشمن را مجبور به مصرف سامانه‌های گران قیمت و غیرقابل جایگزینی کرده است.

البته بایستی به این نکته اشاره کرد که هزینه تریلیون دلاری پنتاگون با طول مدت بیشتر جنگ می‌تواند تکانه منفی به خود بگیرد. این بحث را مشخصا بیان کرد که آمریکا قادر به جایگزینی سریع موشک‌های مصرف شده نیست و در کنار آن، توانایی ایران در بستن تنگه هرمز و تاثیر گذاری بر قیمت نفت و حامل‌های انرژی، گویای رویکرد و دکترین قابل اتکایی از عینک اقتصادی-امنیتی است.

ایران بااستفاده از اهرم هزینه موفق شده است قدرت برتر نظامی جهان را در یک مخزن هزینه فرو برد و معادله را از برتری فناورانه به پایداری در فرسایش تغییر دهد. این ایران است که حال سرنوشت این جنگ را مشخص خواهد کرد.

انتهای خبر/236422/