بازتاب هویت تمدنی ایران در واکنش‌های اجتماعی به تحولات تنگه هرمز

سارا فیروزیان مدرس جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری آگاه با تحلیل موقعیت تنگه هرمز از منظر هویت جمعی و تاب‌آوری فرهنگی تأکید کرد: واکنش ملت غیور و سرفراز ایران اسلامی به تهدید بی‌پایه و اساس دشمنان جنایتکار پیرامون تنگه هرمز صرفاً یک واکنش احساسی نیست، بلکه ریشه در ساختار‌های عمیق تاریخی، فرهنگی و تمدنی دارد.

وی با قدردانی از حمایت‌های مستمر ملت شهیدپرور و آگاه ایران اسلامی که منجر به شکست مذبوحانه رژیم کودک‌کُش صهیونیستی و آمریکای جنایتکار در جنگ تحمیلی رمضان شد، به تهدید اخیر رئیس جمهور آمریکا درباره تنگه هرمز اشاره و اظهار کرد: تنگه هرمز در ادبیات ژئوپلیتیک معمولاً به‌عنوان یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان شناخته می‌شود، اما از نگاه علوم اجتماعی اهمیت آن بسیار فراتر از جنبه‌های اقتصادی و راهبردی است.

پاسخ ایران به تهدید تنگه هرمز؛ نه احساسی، بلکه ریشه در تاریخ و تمدن چند هزار ساله

مدرس جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان یادآور شد: تنگه هرمز حامل معنا‌های نمادین، حافظه تاریخی و بخشی از هویت جمعی ماست و همین لایه‌های فرهنگی و تمدنی است که شکل واکنش جامعه ایران را در برابر تحولات پیرامونی تعیین می‌کند.

فیروزیان افزود: هنگامی که یک موضوع ملی به مسئله امنیتی تبدیل می‌شود، فرآیندی از فعال‌سازی هویت در سطح جامعه رخ می‌دهد و تهدیدات صورت گرفته اخیر مرتبط با تنگه هرمز نیز دقیقاً چنین کارکردی دارند؛ یعنی احساس همبستگی، انسجام اضطراری و بسیج نمادین را در میان مردم فهیم و مقتدر ایران اسلامی تقویت می‌کنند.

وی با بیان اینکه این امر واکنشی صرفاً احساسی نیست، بلکه نوعی کنش اجتماعی ساختاریافته است که بر عناصر فرهنگی، تاریخی و هویتی تکیه دارد و جامعه را قادر می‌سازد فشار‌های بیرونی را با ثبات بیشتری مدیریت کند، تأکید کرد: یکی از مفاهیم مهم در حال حاضر تاب‌آوری فرهنگی و اجتماعی است؛ مفهومی که نشان می‌دهد ملت دلیر و شجاع ایران اسلامی دارای روایت‌های تاریخی و ریشه‌های تمدنی عمیق، ظرفیت بیشتری برای ایستادگی در برابر تهدیدات دارند.

فیروزیان تبیین کرد: ایران اسلامی به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین حوزه‌های تمدنی جهان، از چنین سرمایه‌های ارزشمند برخوردار است که این سرمایه‌ها در قالب اسطوره‌ها، حماسه‌ها، ادبیات مقاومت، روایت‌های ملی درباره حفظ سرزمین و تجربه‌های تاریخی مواجهه با تهدید بازنمایی می‌شود و به ساختار‌های پایدار اجتماعی تبدیل شده است.

این جامعه‌شناس تشریح کرد: بی‌شک همین سرمایه‌های تمدنی سبب می‌شود جامعه ایران در برابر تحولات مربوط به مناطق حساس مانند تنگه هرمز، رفتاری مقاوم، منسجم و تا حد زیادی قابل پیش‌بینی از خود نشان دهد؛ رفتاری که می‌توان آن را نوعی بسیج اجتماعی دانست و در این وضعیت، مردم از راه‌های نمادین، روانی و رسانه‌ای به نوعی هم‌معنایی و هم‌هویتی دست می‌یابند.

انسجام درونی بالا و پایداری مردم ایران عامل تسلیم شدن دشمن

مدرس جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان افزود: این فرآیند در چارچوب مفهوم هویت مستقر قابل تحلیل است؛ هویتی که بر پایه تجربه چند هزار ساله شکل گرفته و در مواقع تهدید فعال می‌شود.

فیروزیان مطرح کرد: چنین هویتی چهار پیامد مهم دارد؛ انسجام درونی بالا، پایداری، توانایی معنا‌بخشی جمعی به رخداد‌ها و امکان بازسازی و احیای هویت در لحظات فشار. همین ویژگی‌هاست که اثر تهدید خارجی را بی‌اثر کرده و ثبات روانی و فرهنگی جامعه را حفظ می‌کند.

مدرس جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان در ادامه توضیح داد: واکنش جامعه ایران به تحولات تنگه هرمز را باید ادامه یک سنت تاریخی ـ فرهنگی دانست؛ سنتی که در آن جامعه با اتکاء بر هویت تمدنی خود، نوعی ثبات، انسجام و مقاومت اجتماعی نشان می‌دهد.

وی تشریح کرد: این ریشه‌های تاریخی و فرهنگی‌اند که مانع از آن می‌شوند تهدیدهای خارجی ساخت اجتماعی یا ذهنیت جمعی را دچار تزلزل عمیق کنند.

انتهای خبر/240714/