جنگ رمضان یک رویداد سیاسی زودگذر نیست/ جهانی بیندیشیم و عمل کنیم

به گزارش خبرگزاری آگاه، سید مجید میری، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ایران، در دومین همایش ملی «آقای نادر ۲» با اشاره به تجربه شخصی خود از جنگ اخیر گفت: روز دوم جنگ، ساعت دو نیمه‌شب، دو موشک در فاصله حدود ده متری خانه ما اصابت کرد. ما جنگ هشت‌ساله را تجربه کرده بودیم، اما این شکل از جنگ را نه. دو سه روز در شوک بودم و این پرسش در ذهنم شکل گرفت: چرا این جنگ به این صورت اتفاق می‌افتد و چرا غیرنظامیان در صحنه نظامی حضور دارند؟

وی افزود: وقتی از خانه بیرون آمدیم، در خیابان دست‌ها و انگشتان قطع‌شده بر زمین ریخته بود. برای درمان این شوک، به دو راهبر پناه بردم: مطالعه و تفکر، و نوشتن. این بحث را تحت عنوان «تفسیر نظری جنگ رمضان» در ذهنم شکل دادم.

جنگ رمضان؛ فراتر از تحلیل‌های ژورنالیستی

این نظریه‌پرداز علوم انسانی با تأکید بر ضرورت تحلیل عمیق‌تر جنگ‌های معاصر گفت: جنگ رمضان را نباید صرفاً در سطح ژورنالیستی پیگیری کرد. اگر مجموع مداخلات نظامی آمریکا را بشماریم، بیش از دویست جنگ و مداخله در کمتر از هشت دهه انجام شده است.

میری افزود: نکته مهم این است که اندیشمندان غربی تلاش کرده‌اند این ایده را جا بیندازند که نظم جهانی مبتنی بر «روح تجارت» است، نه جنگ و خونریزی. در حالی که وقتی جهان را از منظر غیر یوروسنتریک می‌نگریم، جز استعمار، نسل‌کشی و سرکوب دستاوردی نمی‌بینیم.

وی با اشاره به بمباران کودکان با بمب‌های فسفری خاطرنشان کرد: هنگامی که چنین صحنه‌هایی رخ می‌دهد، دیگر نمی‌توان از تمایزات پرسپکتیوال سخن گفت. ما با دو واقعیت متناقض مواجه‌ایم که نیاز به کاوشی عمیق‌تر دارد. اینکه نتانیاهو را شرور بنامیم کافی نیست؛ باید به ریشه‌ها نقد زد و ناگفته‌ها را آشکار کرد.

هگل و تئوریزه کردن خشونت در نام «روح جهان»

میری با اشاره به فلسفه هگل به عنوان یکی از بنیان‌های فکری مدرنیته گفت: فیلسوفان بزرگی که راویان غربی برای ما تجلیل کرده‌اند، خود خشونت و استعمار را تئوریزه کرده‌اند. فردریش هگل یکی از آگاهن است.

وی افزود: هگل در نامه‌ای به دوستش در ۱۳ اکتبر ۱۸۰۶، زمانی که «پدیدارشناسی روح» را به پایان رسانده بود، نوشت: «من امپراطور، این روح جهان را دیدم که برای بررسی مملکت خود از شهر بیرون رفت. دیدن چنین فردی که بر اسب نشسته و بر جهان گسترده می‌شود و بر آن تسلط دارد، واقعاً حس فوق‌العاده‌ای است.»

این عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی تصریح کرد: در فلسفه هگل، قهرمانان تاریخی کسانی هستند که «ضرورت تاریخی» را می‌دانند. ناپلئون می‌داند چه زمانی چه کند. در این خوانش، جنایات ناپلئون نه جنایت، که یاری به تحقق «امر مطلق» تلقی می‌شود. روح جهان هگل، در واقع تجسم خشونت بر روی زمین است.

وی با اشاره به سخن جورج بوش پسر هنگام حمله به عراق گفت: او گفت «ما در سمت درست تاریخ ایستاده‌ایم». این ریشه در الهیات مدرنیته دارد؛ جایی که «پیشرفت» جانشین «مشیت الهی» شده است.

سوژه خودبنیاد مدرن؛ مجوز قتل‌عام غیرغربی‌ها

میری با اشاره به مصونیت رهبران غربی و صهیونیستی در برابر جنایاتشان گفت: دونالد ترامپ ایرانی‌های زیادی را کشت، مجروح و آواره کرد و هیچ مرجع قانونی برای او حکم بازداشت صادر نکرد. نتانیاهو سه میلیون فلسطینی و لبنانی را کشت و مجازات نشد.

وی تأکید کرد: این اتفاقات تصادفی نیست، بلکه آشکار شدن بنیان‌های الهیاتی مدرنیته و «سوژه خودبنیاد مدرن» است که مجوز قتل‌عام غیرغربی‌ها را صادر کرده و انسان را به جای خدا نشانده است. این جابجایی، محل تأمل بنیادین است.

نسل‌کشی امروز؛ ریشه در متافیزیک امپریالیسم

این پژوهشگر علوم انسانی خاطرنشان کرد: نسل‌کشی که در آن مستقر شده‌ایم، امری زودگذر و سیاسی نیست، بلکه ریشه در الهیات استعمار و متافیزیک امپریالیسم جهانی دارد.

میری در پایان با تأکید بر ضرورت نگاه جهانی به تحولات معاصر گفت: جنگ رمضان را نباید صرفاً به عنوان یک حادثه سیاسی نگاه کرد. اگر قرار است نه فقط برای ما در ایران، نه فقط در محور مقاومت، بلکه یک نوزایش جهانی ایجاد شود، باید جهانی ببینیم، جهانی بیندیشیم و جهانی عمل کنیم.

انتهای خبر/244424/