هدف‌گیری تأسیسات نفتی عربستان| زنگ خطر برای اقتصاد انرژی ریاض

به گزارش آگاه به نقل از تسنیم، یمنی‌ها که در کنار معادله «محاصره در برابر محاصره»، اجرای معادله «تشدید در برابر تشدید» را هم علیه عربستان سعودی آغاز کرده‌اند، روز گذشته از هدف قرار دادن تاسیسات حساس شرکت آرامکو عربستان در جیزان و ینبع در پاسخ به تجاوزات سعودی‌ها خبر دادند.

یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن در این زمینه اعلام کرد: در اولین عملیات نظامی، اهداف حساس تأسیسات آرامکو در منطقه جیزان در جنوب غرب عربستان با ده‌ها موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار گرفت. در دومین عملیات نیز تأسیسات حساس آرامکو در منطقه ینبع در غرب عربستان با شماری موشک بالستیک، کروز و پهپاد مورد اصابت قرار گرفت. هر دو عملیات با موفقیت کامل انجام شده و اصابتها دقیق و مستقیم بوده است.

نیروهای مسلح یمن با تأکید بر عزم خود برای دفاع از کشور و ملت، اعلام کردند که در صورت تداوم حملات، اقدامات نظامی خود را گسترش خواهند داد و بر اساس معادله «محاصره در برابر محاصره و تشدید در برابر تشدید» پیش خواهند رفت.

سناریوی گسترش حملات صنعا به میادین نفتی عربستان

در این مرحله، ناظران معتقدند که زیرساخت‌ها و تاسیسات حیاتی نفتی عربستان که خط قرمز این کشور نیز محسوب می‌شود، دیگر مصونیتی در برابر حملات یمنی‌ها نخواهد داشت و اگر ریاض قصد ادامه محاصره و تجاوزاتش علیه یمن را داشته باشد، در واقع به تثبیت معادله بازدارندگی جدید صنعا که مبتنی بر هدف قرار دادن مواضع حساس عربستان است، کمک کرده است.

در این زمینه سلیم الجعدبی، تحلیلگر و پژوهشگر اقتصادی، اعلام کرد که ادامه این عملیات هدفمند در چارچوب معادله «محاصره در برابر محاصره»، خسارات سنگینی را به رژیم متخاصم سعودی وارد خواهد کرد و آن را مجبور به چشیدن تلخی محاصره‌ای می‌کند که به مدت 12 سال بر مردم یمن تحمیل کرده است و آن را به سمت فلج بی‌سابقه تولید و آشفتگی مالی سوق می‌دهد.

این تحلیلگر اقتصادی عرب زبان در گفتگو با وب سایت المسیره تاکید کرد که هدف قرار دادن تأسیسات نفتی عربستان سعودی توسط یمن، نشان‌دهنده یک استراتژی فشار اقتصادی تدریجی است که از زنجیره‌های صادراتی آغاز می‌شود و در صورت ادامه تشدید تنش و تجاوز عربستان، ممکن است به میادین نفتی نیز گسترش یابد.

وی افزود: عملیات نظامی که زیرساخت‌های نفتی عربستان سعودی را هدف قرار می‌دهد، از یک روش دقیق و سنجیده مبتنی بر استراتژی فشار اقتصادی تدریجی پیروی می‌کند. این عملیات‌ها با حملات مستقیم به میادین نفتی اصلی یا منابع آنها آغاز نشده‌اند، بلکه از آخرین نقطه در زنجیره‌های توزیع و انتقال نفت خام عربستان سعودی شروع شده و به شرکت‌های نفتی صادرکننده مانند آرامکو رسیده‌اند.

سلیم الجعدبی تصریح کرد: در صورت ادامه تجاوزات و محاصره عربستان علیه یمن، عملیات‌های صنعا وارد مرحله جدید که بنادر پالایشگاه‌های حیاتی را هدف قرار خواهد داد می‌شود و بعد از آن به میادین نفتی اصلی مانند بقیق، خریص، شیبه و بقیه میادین سعودی خواهد رسید.

اما در مورد جزئیات و اهمیت تأسیسات هدف قرار گرفته در ینبع و جیزان، این تأسیسات، وزن اقتصادی قابل توجهی برای عربستان سعودی دارند و هدف قرار دادن آنها ضربه شدیدی به بخش انرژی است. تأسیسات جیزان یکی از بزرگترین پالایشگاه‌های پادشاهی را با ظرفیت پالایش 400000 بشکه در روز در خود جای داده است. همچنین شامل 83 مخزن ذخیره‌سازی، از جمله هفت مخزن عظیم با ظرفیت هر کدام یک میلیون بشکه است.

علاوه بر آن، جیزان یکی از بزرگترین تاسیسات گاز در منطقه را در خود جای داده است که به تبدیل فرآورده‌های جانبی پالایش نفت به گاز برای تولید برق اختصاص دارد و به همین دلیل بود که بعد از حمله یمن، گزارش‌های زیادی در مورد قطعی مکرر برق در این منطقه منتشر می‌شود.

به همین ترتیب، شهر ینبع در دریای سرخ محل دو پالایشگاه بزرگ است: پالایشگاه ینبع با ظرفیت 300000 بشکه در روز و پالایشگاه یاسرف، یک سرمایه‌گذاری مشترک بین اکسون موبیل و آرامکوی سعودی. بر همین اساس عملیات‌های اخیر یمن پیام روشنی ارسال می‌کند، با این مضمون که در صورت ادامه تجاوزات عربستان، نیروهای صنعا وارد مرحله حمله به میادین نفتی اصلی دشمن سعودی خواهند شد.

سلیم الجعدبی، تحلیلگر اقتصادی در مورد اینکه چرا عربستان تجاوز خود به بندر الحدیده یمن را تا عصر جمعه به تعویق انداخت، گفت که این امر به خاطر جلوگیری از افزایش قیمت نفت بود. ریاض تصمیم گرفت حمله را پس از تعطیلی بورس‌ها آغاز کند، زیرا می‌دانست که شنبه و یکشنبه تعطیلات رسمی برای بازارهای جهانی است. اگر تجاوز عربستان زودتر رخ می‌داد، پیامدهای اقتصادی آن به شدت متفاوت می‌بود. بازارهای مالی و قراردادهای انرژی در اوج فعالیت تجاری خود تحت تأثیر قرار می‌گرفتند و قیمت نفت خام برنت و ایالات متحده به دلیل اختلال مستقیم در خطوط عرضه، بلافاصله افزایش می‌یافت.

خنجر یمن روی شاهرگ سعودی‌ها

وی افزود اما علیرغم این تاکتیک زمان‌بندی، پیامدهای آن بر بخش‌های انرژی و بیمه قطعی و اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد و افزایش قیمت پیش‌بینی‌شده با از سرگیری معاملات در روز دوشنبه قابل پیش‌بینی است. در همین زمینه باید به اطلاعیه سریع شرکت‌های بیمه فهرست شده در بازار لویدز لندن به همه شرکت‌های کشتیرانی مبنی بر توقف ارائه پوشش ریسک جنگ برای کشتی‌های سعودی یا کشتی‌هایی که قبلاً در بنادر عربستان پهلو گرفته‌اند، اشاره کنیم.

این کارشناس اقتصادی عرب زبان تاکید کرد این امر به وضوح عمق بحران اقتصادی و لجستیکی بحرانی را که ریاض در حفاظت از تجارت نفت و خطوط کشتیرانی خود با آن مواجه است، نشان می‌دهد.

در همین راستا ناظران نسبت به پیامدهای بسیار جدی برای بخش انرژی و اقتصاد عربستان سعودی به دلیل افزایش هدف قرار دادن زنجیره‌های تأمین نفت، تأسیسات صادراتی و پالایشگاه‌ها هشدار می‌دهند و تاکید دارند که ادامه این روند تهدیدی برای فلج کامل تولید نفت عربستان است و به طور بالقوه ریاض را مجبور می‌کند عملیات در چاه‌های نفتی متعدد را در مدت زمانی که بیش از 15 روز نباشد، متوقف کند.

علاوه بر آن، عملیات‌های یمن می‌تواند شرکت آرامکو را مجبور به نقد کردن دارایی‌های خود و فروش سهام برای پوشش ضررهای بازار و کسری مالی فزاینده خود کند. باید توجه داشته باشیم که عملیات‌های یمن دیگر محدود به هدف قرار دادن تانکرهای نفتی نیست، بلکه به پالایشگاه‌ها و تأسیسات حیاتی عربستان نیز گسترش یافته است و ناگزیر منجر به پر شدن مخازن ذخیره‌سازی محلی باقی‌مانده می‌شود که ظرفیت تقریبی 120 میلیون بشکه را دارند.

با توقف تولید روزانه، که بین 10 تا 12 میلیون بشکه است، و عدم امکان صادرات، رژیم سعودی قادر به تحمل این وضعیت بیش از 15 روز نخواهد بود و مجبور خواهد شد تولید را در تعداد زیادی از چاه‌ها متوقف کند و به دلیل خسارات گسترده وارده به زیرساخت‌های میادین، هزینه‌های فنی و مهندسی هنگفتی را هنگام تلاش برای از سرگیری تولید در آینده متحمل شود.

آرامکو و توهم ثبات

اما در مورد وضعیت کلی شرکت آرامکو، تحلیلگران و ناظران اقتصادی می‌گویند که این شرکت از فشارهای مالی بی‌سابقه رنج می‌برد و 4 میلیارد دلار اوراق قرضه با نرخ بهره بیش از 15 درصد منتشر کرده است. این شرکت همچنین تنها در چهار روز پس از حمله به دو نفتکش، ضررهای شدیدی در ارزش بازار خود متحمل شده است که بالغ بر 62 میلیارد ریال سعودی است.

بر همین اساس، آرامکو مجبور شده است با فروش و نقد کردن دارایی‌های خود، واگذاری سهام دولتی و جذب سهامداران جدید، سود خود را توزیع کند و در تلاشی ناامیدانه، شکاف مالی را پر کند و به بازارها توهم ثبات بدهد.

کسری مالی عربستان

به گفته ناظران اقتصادی، ارقام بودجه عمومی عربستان، نشان‌دهنده کسری فزاینده از سال 2015 تا سه ماهه اول 2026 است. همچنین بودجه به جز در سال استثنایی 2022 که به رونق هیدروکربن مرتبط بود، به مازاد قابل توجهی دست نیافته است.

علاوه بر آن، داده‌ها حاکی از وخامت بحران بدهی عمومی است، به طوری که بدهی عربستان از 14 میلیارد دلار در سال 2015 به 450 میلیارد دلار در سال 2026 افزایش یافته است. بخش مالی عربستان سعودی تنها برای سال 2026 یک برنامه عظیم استقراض 58 میلیارد دلاری را آغاز کرد که از این مبلغ، 33 میلیارد دلار تنها در سه ماه اول، علاوه بر 14 میلیارد دلار بدهی سالانه و پرداخت بهره، از بین رفت.

در این میان، دولت عربستان در تلاش برای کاهش شوک‌ها، به اعمال یک بسته مالیاتی گسترده تا سقف 18 درصد و افزایش قیمت فرآورده‌های نفتی و گاز خانگی برای شهروندان متوسل شد، در حالی که همزمان تعهدات و قول‌های مالی عظیمی به کشورهای غربی بیش از 5 تریلیون دلار داد.

از طرف دیگر، کل صادرات سالانه نفت خام و مشتقات آن عربستان سعودی تقریباً به 3 میلیارد بشکه می‌رسد که ارزش سالانه آن حدود 300 میلیارد دلار است (درآمدهای نفتی 90 تا 95 درصد از کل اقتصاد رانتی عربستان را تشکیل می‌دهند). مختل کردن این شریان حیاتی، ضربه مهلکی به ساختار اقتصادی خواهد بود که مستقیماً مبتنی بر رانت است.

در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی نیز بنادر عربستان سعودی در دریای سرخ، علاوه بر اینکه یک خط تأمین استراتژیک برای پایگاه‌ها و نیروهای آمریکایی، موشک‌های رهگیر و یک مرکز اصلی ترانزیت برای بنادر فلسطین اشغالی هستند، دروازه اصلی ترافیک کالاهای منطقه‌ای (با حجم معاملات تقریباً 350 میلیون تن در سال) نیز محسوب می‌شوند.

منابع یمنی پیشتر گزارش داده بودند که نیروهای صنعا گام‌های حساب‌شده‌ای برای خفه‌کردن بنادر سعودی بر خواهند داشت. معادله محاصره به جلوگیری از ورود کشتی‌های متعلق به عربستان، کشتی‌های فعال برای شرکت‌های کشتیرانی سعودی یا کشتی‌هایی که به‌سمت بنادر پادشاهی در دریای سرخ می‌روند، محدود نخواهد شد، بلکه مسیرهای تشدیدکننده وسیع‌تری را در پیش خواهد گرفت که ممکن است تا دریای عرب امتداد یابد و به دورترین نقطه در اقیانوس هند برسد.

ناظران معتقدند که هزینه معادله «محاصره در برابر محاصره» برای عربستان سعودی بالا خواهد بود، چرا که این کشور یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت در منطقه است و بودجه آن به بیش از 70 درصد فروش نفت خام وابسته است و حرکت آن به‌سمت تشدید تنش، خسارات هنگفتی را برای آن به‌همراه خواهد داشت، اما هزینه برآورده کردن خواسته‌های انصارالله قطعاً کمتر از این خواهد بود.

انتهای خبر/264806/