وعده سیسی برای دفاع از عربستان با واکنش تند کاربران سعودی روبه‌رو شد؛ از کنایه به ارتش مصر تا مطالبه بازپرداخت سپرده‌ها

به گزارش خبرگزاری آگاه عبدالفتاح سیسی رئیس‌جمهور مصر، در سخنانی با تأکید بر پیوند امنیت کشور‌های عربی با امنیت ملی مصر، اعلام کرد قاهره برای حفاظت از عربستان سعودی آمادگی دارد. او همچنین گفت: برای انجام اقدامات لازم در این زمینه، باید مجوز پارلمان دریافت شود و امیدوار است پارلمان در جلسه‌ای فوق‌العاده اختیارات موردنیاز را تصویب کند.

سیسی امنیت عربستان را بخشی از امنیت منطقه‌ای و ملی مصر توصیف کرد؛ موضعی با واکنش‌های متفاوت در فضای مجازی عربستان همراه شد. شماری از کاربران، به‌جای استقبال از این اظهارات، درباره توان نظامی مصر و میزان تعهد عملی قاهره به ریاض پرسش‌هایی مطرح کردند.

کنایه به عبارت «محافظت و دفاع از عربستان»

ادهوان الاحمری، روزنامه‌نگار سعودی، روز شنبه متن سخنان السیسی در مراسم فارغ‌ التحصیلی گروهی از دانشجویان آکادمی نظامی مصر را منتشر کرد. به نوشته او، رئیس‌جمهور مصر آمادگی کشورش را برای انجام اقدامات لازم در راستای حفاظت از عربستان، مطابق با دستورالعمل‌های ملک سلمان و محمد بن سلمان، اعلام کرده است.

عبارت «محافظت و دفاع از شما» با انتقاد شماری از کاربران سعودی روبه‌رو شد. برخی این ادبیات را نامناسب دانستند و ترجیح می‌دادند رئیس‌جمهور مصر به‌جای آن، بر همکاری مشترک و مشارکت دو کشور در تأمین امنیت منطقه تأکید کند.

عادل ابوحاتم، یکی از کاربران سعودی، ضمن قابل‌تقدیر دانستن اصل حمایت مصر، معتقد بود عباراتی مانند «ما در کنار شما هستیم» یا «برای مشارکت آماده‌ایم» می‌توانست بیان دقیق‌تری از همکاری نظامی و سیاسی دو کشور باشد.

برخی دیگر نیز با لحنی کنایه‌آمیز نوشتند عربستان توان دفاع از خود را دارد و حتی قادر است در صورت لزوم از مصر حمایت کند. گروهی هم استدلال کردند مشارکت احتمالی قاهره در تأمین امنیت تنگه باب‌المندب و مسیر‌های دریایی، بیش از هر چیز با منافع اقتصادی و راهبردی خود مصر ارتباط دارد.

«فاصله یک راه‌آهن»؛ یادآوری وعده‌های پیشین مصر

اصطلاح «فاصله یک راه‌آهن» در سال ۲۰۱۴ و در جریان اظهارات السیسی درباره آمادگی مصر برای حمایت از کشور‌های عربی در صورت تهدید امنیت ملی آنها مطرح شد. این عبارت بعد‌ها در ادبیات رسانه‌ای برای توصیف موضع قاهره درباره پیوند امنیت کشور‌های حوزه خلیج فارس با امنیت ملی مصر به کار رفت.

با این حال، منتقدان سعودی معتقدند ارزش چنین مواضعی به اقدامات عملی وابسته است. آگاهن با یادآوری حمایت عربستان از دولت مصر پس از تحولات سال ۲۰۱۳، از قاهره خواستند به‌جای بیان وعده‌های کلی، درباره شکل و حدود مشارکت احتمالی خود شفاف‌سازی کند.

عبدالکریم سلیمان المقرن، یکی دیگر از کاربران سعودی، نیز با انتقاد از سخنان السیسی، نقش عربستان در حمایت اقتصادی از مصر پس از سال ۲۰۱۳ را یادآوری کرد. برخی کاربران هم به موضع پیشین رئیس‌جمهور مصر درباره ارتش این کشور اشاره کردند؛ السیسی در جریان تحولات جنگ یمن در سال ۲۰۱۵ گفته بود ارتش مصر برای دفاع از مصر فعالیت می‌کند و مأموریت آن محدود به منافع ملی این کشور است.

سپرده‌های میلیارددلاری عربستان؛ محور دیگر انتقاد‌ها

واکنش‌ها به سخنان سیسی تنها به مسائل نظامی محدود نماند و موضوع سپرده‌های عربستان در بانک مرکزی مصر نیز به بحث کاربران سعودی راه یافت.

بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای منتشرشده پیش از این اظهارات، مصر و عربستان درباره تمدید سپرده ۵.۳ میلیارددلاری ریاض در بانک مرکزی مصر مذاکره می‌کردند؛ سپرده‌ای با سررسید اکتبر ۲۰۲۶. طبق همین گزارش‌ها، ارزش مجموع سپرده‌های عربستان در بانک مرکزی مصر حدود ۱۰.۳ میلیارد دلار برآورد شده است؛ رقمی شامل سپرده‌های کوتاه‌مدت و مبالغی با سررسید‌های متفاوت.

برخی کاربران سعودی هم‌زمانی بحث تمدید این سپرده‌ها با وعده سیسی برای دفاع از عربستان را دستمایه انتقاد قرار دادند. آگاهن به‌جای تمرکز بر تعهد نظامی مصر، خواستار روشن‌شدن وضعیت مطالبات مالی ریاض شدند. البته هم‌زمانی این دو موضوع به‌تنهایی دلیلی بر ارتباط مستقیم مذاکرات مالی با اظهارات رئیس‌جمهور مصر نیست.

اختلاف بر سر اعزام نیروی زمینی به یمن

اظهارات السیسی در شرایطی مطرح می‌شود که گزارش‌هایی درباره اختلاف‌نظر قاهره و ریاض بر سر دامنه مشارکت نظامی مصر در بحران یمن منتشر شده است. بر اساس این گزارش‌ها، مصر نسبت به اعزام نیروی زمینی به خاک یمن و گرفتارشدن در یک درگیری طولانی‌مدت ملاحظاتی دارد و ترجیح می‌دهد نقش خود را بیشتر بر حفاظت از مسیر‌های دریایی و پشتیبانی اطلاعاتی و هوایی متمرکز کند.

برای قاهره، امنیت دریای سرخ و تنگه باب‌المندب اهمیت اقتصادی و راهبردی دارد؛ زیرا اختلال در مسیر‌های کشتیرانی می‌تواند بر تجارت خارجی و درآمد‌های کانال سوئز تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، ورود مستقیم به جنگ زمینی با انصارالله یمن می‌تواند هزینه‌های نظامی و سیاسی قابل توجهی برای مصر به همراه داشته باشد.

منابعی آگاه در گفت‌و‌گو با روزنامه لبنانی «الاخبار» نیز، بنا بر گزارش منتشرشده، از تمرکز تماس‌های اخیر مصر و عربستان بر حفظ ثبات اقتصادی و امنیتی ریاض، با اولویت استفاده از ظرفیت‌های دریایی، هوایی و اطلاعاتی و تأکید بر راه‌حل سیاسی خبر داده‌اند.

بر اساس همین روایت، تهدید علیه کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها در دریای سرخ ممکن است قاهره را به اقدام برای حفاظت از منافع خود وادار کند، اما چنین اقدامی لزوماً به معنای مشارکت مستقیم ارتش مصر در عملیات زمینی داخل یمن نیست.

در مجموع، واکنش‌های انتقادی کاربران سعودی نشان می‌دهد سخنان السیسی درباره دفاع از عربستان، علاوه بر ابعاد امنیتی، در بستر اختلاف‌نظر‌ها درباره جنگ یمن، سابقه همکاری نظامی دو کشور و روابط مالی قاهره و ریاض ارزیابی می‌شود. با این حال، دیدگاه‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی لزوماً بازتاب‌دهنده نظر همه جامعه عربستان نیست و میزان مشارکت احتمالی مصر نیز به تصمیم‌های رسمی دو کشور بستگی دارد.

انتهای خبر/283630/