متن خبر
تکمیل زنجیره ارزش در معدن؛ مسیر راهبردی جلوگیری از خامفروشی و تقویت اقتصاد مقاومتی در سال ۱۴۰۵
به گزارش خبرگزاری آگاه؛در سال ۱۴۰۵ و در شرایطی که اقتصاد کشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند تقویت تولید داخلی و مدیریت منابع ارزی است، توجه به ظرفیتهای گسترده بخش معدن و صنایع معدنی میتواند به یکی از مهمترین پیشرانهای توسعه اقتصادی تبدیل شود. ایران با برخورداری از ذخایر متنوع معدنی، از مزیتهای کمنظیری برای ایجاد ارزش افزوده در زنجیره تولید برخوردار است؛ مزیتی که در صورت برنامهریزی هدفمند، توسعه فناوری و حمایت از صنایع پاییندستی میتواند به افزایش اشتغال، رشد صادرات غیرنفتی و کاهش وابستگی به واردات منجر شود.
حرکت به سمت تکمیل زنجیره ارزش در بخش معدن، علاوه بر جلوگیری از خامفروشی و خروج ارز، فرصتهای تازهای برای توسعه صنعتی و حضور قدرتمندتر در بازارهای منطقهای و جهانی فراهم میکند. در همین مسیر، بهرهگیری از توان شرکتهای دانشبنیان، توسعه فناوریهای نوین فرآوری و تقویت همکاری میان صنعت، دانشگاه و بخش خصوصی میتواند زمینهساز تحولی مهم در اقتصاد معدن کشور باشد.
سال ۱۴۰۵ میتواند نقطهای مهم برای تمرکز بیشتر بر توسعه صنایع معدنی پیشرفته و حرکت از صادرات مواد اولیه به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر باشد؛ مسیری که در نهایت به تقویت اقتصاد ملی، افزایش تابآوری اقتصادی و بهرهبرداری بهینه از منابع طبیعی کشور منجر خواهد شد.
لازم به ذکر است که تنها مشکل معادن کشور امروز موضوع تکنولوژی یا مقیاس تولید نیست؛ بلکه با افزایش هزینههای تولید موضوع تامین سرمایه در گردش، هزینه بالای جبران استهلاک و تعمیرات دستگاهها و ادوات استخراج نیز عاملی برای تضعیف معادن شده است. همچنین در حوزه مقررات تولید و صادرات و واردات نیز به نظر میرسد که مشکلاتی وجود دارد.
تکمیل زنجیره ارزش در بخش معدن و صنایع معدنی، یکی از مهمترین راهبردهای توسعه صنعتی کشور و کاهش خامفروشی به شمار میرود. موضوعی که طی سالهای اخیر بارها از سوی سیاستگذاران، فعالان صنعتی و کارشناسان مورد تأکید قرار گرفته است. در همین راستا، مجید وفاییفرد مجری مرکز نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آگاه به بررسی وضعیت فناوری، فرآوری، نقش شرکتهای دانشبنیان، سیاستهای حمایتی دولت و چشمانداز آینده صنعت معدن ایران باتوجه به شعار سال و تحقق اقتصاد مقاومتی پرداخت.
فرآوری مواد معدنی در کشور انجام میشود، اما ارزش افزوده اصلی در پاییندست است
وفاییفرد با اشاره به اینکه بخش عمده روشهای فرآوری مواد معدنی در کشور قابل اجراست، اظهار کرد: در حوزه کانهآرایی و فرآوری اولیه، دانش فنی و توان اجرایی در داخل کشور وجود دارد و شرکتهای مشاور و پیمانکار فعال هستند. بسیاری از تجهیزات استخراج و فرآوری نیز در داخل طراحی یا تولید میشود، هرچند در برخی موارد مانند آسیابها یا تجهیزات خاص، هنوز وابستگیهایی به نمونههای خارجی وجود دارد که از نظر کیفی در برخی موارد قابل رقابت نیستند.
وی افزود: با این حال، چالش اصلی امروز صنعت معدن کشور نه در فرآوری اولیه، بلکه در صنایع پاییندستی، متالورژی پیشرفته و کاربردهای هایتک است؛ جایی که ارزش افزوده واقعی شکل میگیرد. در گذشته ماده خام صرفاً به کانسنگ اطلاق میشد، اما امروز حتی کنسانتره، گندله و شمش نیز در برخی نگاهها دیگر خام تلقی میشوند، چرا که ارزش افزوده بالاتر در حلقههای پاییندستی زنجیره نهفته است.
شرکتهای دانشبنیان توانمندند، اما نیازمند حمایت مؤثر
مجری مرکز نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی با اشاره به رشد شرکتهای دانشبنیان در این حوزه گفت: امروز شرکتهای دانشبنیان متعددی در کشور فعال هستند که خدمات مهندسی، طراحی فرآیند و حتی توسعه فناوریهای نوین فرآوری را ارائه میدهند، اما این شرکتها برای اثرگذاری گستردهتر، نیازمند حمایتهای هدفمند هستند.
وی توضیح داد: تمرکز اصلی ما نیز بر همرسانی میان شرکتهای دانشبنیان و صنایع معدنی است. در این راستا، ایجاد فنبازار تخصصی معدن در دستور کار قرار گرفته تا تبادل فناوری میان عرضهکنندگان دانش و متقاضیان صنعتی تسهیل شود. تاکنون با بیش از ۲۵۰ شرکت در ارتباط بودهایم و ۱۹ رویداد همرسانی فناوری در بخشهای مختلف معدن برگزار کردهایم که هدف آن افزایش نرخ رسوخ فناوری در صنایع معدنی است.
حمایت از نوآوری؛ از استارتآپها تا معافیتهای قانونی
وفاییفرد با اشاره به قانون تولید دانشبنیان آن را قانونی مترقی دانست و گفت: این قانون ظرفیتهای بسیار خوبی دارد، از جمله امکان معافیت مالیاتی تا سقف ۲۰ درصد درآمد برای هزینهکرد در حوزه نوآوری و فناوری. با این حال، هنوز به اندازه کافی به این ظرفیتها بها داده نشده و در اجرا با چالشهایی مواجه هستیم.
وی افزود: علاوه بر این، در قانون معادن نیز معافیتهایی در حوزه حقوق دولتی پیشبینی شده است؛ بهویژه برای معادنی که در مسیر ارزش افزوده، نوآوری، تحقیق و توسعه و ملاحظات زیستمحیطی حرکت میکنند. این بستر میتواند پیوند میان معادن، شرکتهای دانشبنیان و دانشگاهها را تقویت کند.
جایزه سرآمدان نوآوری؛ پیوند معافیتها با زیرساخت فناوری
وفاییفرد با اشاره به طراحی جایزه سرآمدان نوآوری و فناوری گفت: هدف از این جایزه، پایش شرکتهای معدنی از منظر زیرساخت نوآوری و فناوری و اعطای امتیاز متناسب با آن است. اگر قرار است معافیت یا مشوقی اعطا شود، باید متناسب با سطح بلوغ فناوری و نوآوری شرکتها باشد.
وی افزود: این طرح طی دو سال گذشته بهصورت پایلوت اجرا شده و آمادگی اجرای آن در ۱۰ مجموعه معدنی فراهم است. هدف نهایی، تعمیم این الگو در سطح ملی و ایجاد مشوقی مؤثر برای توسعه فناوری در شرکتهای بزرگ معدنی است.
بومیسازی اقلام وارداتی؛ فرصت بزرگ برای کاهش ارزبری
وفاییفرد با اشاره به تجربههای بینالمللی در تکمیل زنجیره ارزش اظهار کرد: یکی از رویکردهای رایج در کشورهای موفق، شناسایی اقلام وارداتی با ارزبری بالا و برنامهریزی برای بومیسازی آنهاست. ما فهرستی متشکل از بیش از ۳۰۰ قلم کالای معدنی تهیه کردهایم که هر یک سالانه بیش از یک میلیون دلار واردات دارند و برخی از آنها حتی تا ۲۰ میلیون دلار ارزبری دارند.
وی تأکید کرد: بومیسازی این اقلام با تکیه بر توان شرکتهای دانشبنیان و حمایت دانشگاهها، میتواند نقش مؤثری در کاهش وابستگی، تقویت شبکه اقتصادی کشور و جلوگیری از خروج ارز ایفا کند.
چشمانداز ۱۰ ساله معدن ایران؛ فناوری، استاندارد و بهرهوری
مجری مرکز نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی با ترسیم چشمانداز ۱۰ ساله این صنعت گفت: برای جذب سرمایهگذاری خارجی و جلوگیری از خامفروشی، ابتدا باید زیرساختهای داخلی را تقویت کنیم. اکتشاف معادن باید بر اساس استانداردهای بینالمللی و بهصورت اصولی و سیستماتیک انجام شود تا ذخایر قابلیت جذب سرمایه بینالمللی داشته باشند.
وی افزود: استفاده از فناوریهای نوین، هوش مصنوعی، تحول دیجیتال و هوشمندسازی معادن، نقش کلیدی در کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری دارد؛ بهویژه در شرایطی که با ناترازی انرژی مواجه هستیم. شرکتهای دانشبنیان فعالی در این حوزه وجود دارند، اما نیازمند آمادهسازی بسترهای لازم هستیم.
معادن کوچک؛ ظرفیت مغفولمانده توسعه
وفاییفرد با اشاره به تعطیلی یا رکود بخشی از معادن کوچک کشور گفت: بسیاری از این معادن به دلیل نبود بهرهوری و صرفه اقتصادی متوقف شدهاند، در حالی که راهکارهای متعددی برای احیای آنها وجود دارد؛ از جمله استفاده از واحدهای فرآوری سیار، ایجاد خوشههای معدنی و بهرهگیری از تحول دیجیتال برای ایجاد همافزایی.
وی در پایان تأکید کرد: راهکارها مشخص است، اما تحقق آنها نیازمند عزم ملی و توجه ویژه به معادن کوچک است؛ چرا که این بخش نیز ظرفیت قابلتوجهی برای اشتغال، تولید و ارزشآفرینی در کشور دارد.
انتهای خبر/236808/
اخبار اقتصادی
- اقتصاد نولیبرال، مانع اصلی تحقق اقتصاد مقاومتی است/ راهبرد عبور از تحریمها تکیه بر دانش بومی و همگرایی منطقهای
- تکمیل زنجیره ارزش در معدن؛ مسیر راهبردی جلوگیری از خامفروشی و تقویت اقتصاد مقاومتی در سال ۱۴۰۵
- هدفگذاری امنیت غذایی و اقتصاد مقاومتی با اتکا به دانش بومی
- تنگه هرمز، سیاهچاله اقتصاد آمریکا!
- بررسی منطق اقتصادی هزینهسازی جنگ با پهبادهای اقتصادی ایران
- ۳ رکن اصلی اقتصاد مقاومتی؛ تمهید برای انعطافپذیری و تابآوری جامعه
- تقویت وحدت ملی و امنیت؛ شرط تابآوری اقتصاد در حمله آمریکا- صهیونی به ایران
- قرارگاه خاتم: همهچیز برای نابودی کلیه منافع اقتصادی آمریکا آماده است/ تشریح اقدامات تنبیهی ایران در صورت حمله به نیروگاهها
- یوسفی: اقتدار ایران واقعی است، نه پوشالی/ با همدلی مردم در اقتصاد مقاومتی به قلههای پیشرفت میرسیم
- ضرورت تقویت بنیان های اقتصاد مقاومتی برای تحقق شعار سال/ ایران الگویی شایسته از ایستادگی در برابر فشارها و توطئههای دشمنان ارائه داد
اخبار اجتماعی
- تحولات جنگ رمضان روحیه همبستگی و مسئولیتپذیری اجتماعی را افزایش داد
- کمک به پایداری روانی جامعه؛ ۵۵۰۰ عملیات میدانی اورژانس اجتماعی در دوران جنگ
- اعتبار ۲۰ میلیون تومانی خرید به بازنشستگان و مستمریبگیران تامین اجتماعی اعطا میشود
- تأکید بر بازتعریف رشتهها برای تقویت مسئولیت اجتماعی دانشجویان در بحران جنگ
- تابآوری اجتماعی؛ سلاح پنهان ملت ایران در میدان
- پرداخت حقوق اسفندماه کلیه بازنشستگان و مستمریبگیران تامین اجتماعی
- شرط بیمه تامین اجتماعی از تسهیلات اشتغال صنایعدستی و گردشگری حذف شد
- هشدار هلالاحمر درباره کلاهبرداری با نام کمک مالی در شبکههای اجتماعی
- وزیر علوم دولت شهیدرئیسی: نوآوری اجتماعی پل تحقق ایدهها و آرمانهای مردم است
- پرداخت حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی از امروز آغاز میشود
