گناه و بی‌برکتی؛ روایت یک نگاه توحیدی به حوادث طبیعی و اجتماعی

به گزارش خبرگزاری آگاه، حجت‌الاسلام محمد حسین شهبازی کارشناس مذهبی در مصاحبه با برنامه «ایران سربلند» رادیو گفتگو به تبیین نسبت میان اعمال انسان و پیامد‌های بیرونی آن پرداخت و کوشید نشان دهد که در نگاه دینی، رخداد‌های طبیعی و اجتماعی را نمی‌توان صرفاً به عوامل مادی فروکاست، بلکه باید آنها را در چارچوبی گسترده‌تر و توحیدی فهم کرد؛ چارچوبی که در آن، همه چیز زیر سایه اراده و اذن الهی معنا پیدا می‌کند.

وی با اشاره به اینکه خداوند عالم را بر پایه «اسباب و مسببات» تدبیر می‌کند، توضیح داد: بسیاری از پدیده‌هایی که انسان مشاهده می‌کند، از مسیر علت‌ها و سنت‌های ثابت الهی رخ می‌دهند، نه به‌صورت بی‌واسطه و خارج از نظام عالم.

وی گفت: همان‌گونه که درمان بیماری، تأمین روزی، یا حتی نجات از خطر از مسیر اسباب طبیعی و الهی صورت می‌گیرد، برخی بلاها، کم‌بارشی‌ها، خشکسالی‌ها و تنگنا‌های اجتماعی نیز می‌توانند در پیوند با رفتار و انتخاب‌های انسان معنا شوند.

این کارشناس دینی باتکیه‌بر مضامین قرآنی و روایی، تأکید کرد: اعمال انسان، تنها به عرصه فردی محدود نمی‌شود و آثار آن ممکن است در سطح جامعه نیز نمود پیدا کند. به گفته او، آموزه‌های دینی بار‌ها هشدار داده‌اند که گناه، بی‌توجهی به حدود الهی، ترک وظایف شرعی و اخلاقی و بی‌اعتنایی به مسئولیت‌های اجتماعی می‌تواند سبب کاهش برکت در زندگی، فروریختن آرامش جمعی و بروز برخی تنگنا‌ها شود.

حجت‌الاسلام شهبازی در ادامه، با اشاره به نمونه‌هایی از نهج‌البلاغه و روایات اسلامی، توضیح داد: در منابع دینی، میان برخی گناهان و برخی آثار بیرونی ارتباط برقرار شده است؛ از جمله در موضوعاتی مانند کم‌بارشی، خشکسالی، فساد اجتماعی، قضاوت ناعادلانه، شهادت دروغ، کتمان شهادت، ترک زکات، خودداری از قرض‌دادن و تندی با نیازمندان.

وی این موارد را نه به‌عنوان گزاره‌هایی احساسی، بلکه به‌عنوان بخشی از منطق تربیتی اسلام معرفی کرد که هدف آن، بیدار کردن انسان و بازگرداندن او به مسیر اصلاح است. وی با بیان اینکه نگاه توحیدی به جهان، نگاه «تصادفی» نیست، اظهار کرد: اگر انسان باور کند که همه عالم در قبضه تدبیر الهی است، آنگاه نسبت خود را با رفتار، دعا، تقوا و شکرگزاری بازتعریف می‌کند. به گفته او، دعا و نیایش نه‌تنها یک عمل عبادی، بلکه بخشی از سازوکار حقیقی اثرگذاری در عالم است؛ همان‌گونه که نماز اول وقت، تقوا، صداقت، خدمت به مردم و رعایت حق‌الناس، در گشایش در‌های رحمت و رفع گرفتاری‌ها نقش دارد.

حجت‌الاسلام شهبازی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع سحر و هاروت و ماروت نیز پرداخت و با اشاره به اینکه برخی پدیده‌ها در عالم امکان اثرگذاری دارند، توضیح داد: این امور نیز مستقل از اراده الهی نیستند و همگی تحت اذن خداوند تحقق می‌یابند.

وی در همین زمینه، بر ضرورت پناه‌بردن به دعا، حرز، ذکر، نماز اول وقت و رعایت تقوا تأکید کرد و اینها را از مهم‌ترین راه‌های حفظ انسان در برابر آسیب‌های معنوی و اجتماعی دانست.

این کارشناس دینی با تأکید بر اینکه انسان باید در همه مراحل زندگی، خداوند را کارگردان اصلی بداند، گفت: اگر نگاه ما به عالم، نگاه توحیدی و مسئولانه باشد، بسیاری از پرسش‌ها و سردرگمی‌ها نیز روشن می‌شود. به باور او، شکرگزاری تنها به زبان محدود نیست، بلکه باید در رفتار، انتخاب‌ها، روابط اجتماعی و نحوه مواجهه با نعمت‌ها نیز آشکار شود؛ زیرا شکر عملی، زمینه‌ساز دوام نعمت و افزایش برکت است.

انتهای خبر/243223/