ریشه‌های توفیق دانشگاه آزاد اسلامی یزد در جشنواره فرهیختگان ۱۴۰۵؛ از همدلی ۴۳ ساله تا تحول در رویکرد حل مسئله

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری آگاه، از کسب رتبه نخست و بیشترین تعداد برگزیده در یازدهمین دوره جشنواره فرهیختگان ۱۴۰۵ خبر داد.

وی با اشاره به ریشه‌های این موفقیت در همدلی، اراده و برنامه‌ریزی چهل‌و سه سال گذشته و تغییر رویکرد جشنواره به سمت حل مسئله و نوآوری، بر اهمیت پیوند عمیق دانشگاه با صنعت، نقش محوری اساتید الگو و توسعه فناوری‌های بومی در رفع چالش‌های اقتصادی و صنعتی استان تأکید کرد.

خبرنگار آگاه: دهقانی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان یزد، عنوان واحد برتر با بیشترین تعداد برگزیده در یازدهمین جشنواره فرهیختگان ۱۴۰۵ را تبریک عرض می‌کنم، احساس شما از این توفیق چیست و این موفقیت را حاصل چه عواملی می‌دانید؟

محمدرضا دهقانی اشکذری: توفیقی که نصیب دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد شد، متعلق به چهل‌وسه سال زحمت، مدیریت، تلاش، همدلی مدیران، اساتید، کارکنان و دانشجویان دانشگاه است. اولین حسی که از این توفیق می‌گیرم این است که هر جا همدلی، اراده، پشتکار و برنامه‌ریزی در دستور کار باشد، طبیعتاٌ لطف خداوند متعال نیز همراه آن جمع خواهد شد و توفیقات بزرگی حاصل می‌شود.

بنابراین، من این میوه‌های شیرین را محصول درختی می‌دانم که چهل‌وسه سال پیش، در چنین ایامی، توسط جمعی از مدیران دلسوز توسط مرحوم دکتر سلطانی کاشته شد و آن راهبرد، چشم‌انداز و نیات امروز به نتیجه رسیده است. نکته دیگر این است که حسی که دارم این است: باید مواظبت و حفظ جایگاه‌های ارزشمندی که ریشه در تاریخ شهر تاریخی، علمی و دینی یزد دارد، کاری سخت‌تر از خود کسب این موفقیت است؛ لذا مواظبت بر اینکه مغرور نشویم و این جایگاه را حفظ کنیم تا در سال‌های آینده بتوانیم آن را در محور‌های دیگر نیز توسعه دهیم.

خبرنگار آگاه: جشنواره فرهیختگان و این افتخار چه جایگاهی برای دانشگاه آزاد اسلامی یزد دارد؟ تفاوت‌های این دوره با دوره‌های قبل چیست؟

محمدرضا دهقانی اشکذری: یازدهمین جشنواره فرهیختگان تفاوت‌های جدی با دوره‌های قبل داشت. چیزی که از لسان مدیران فعلی جشنواره مطرح شد و شهید طهرانچی در آخرین دوره دهم نیز آن را ابلاغ کرده بودند، این بود که حتماً باید محور‌های جشنواره تغییر کند. رویکرد جشنواره از سمت تجلیل از رتبه‌های علمی و پژوهشی صرف به سمت رویکرد‌های حل مسئله تغییر پیدا کرد.

به همین دلیل یک سال وقفه در برگزاری جشنواره افتاد تا شاخص‌ها بازتعریف شوند. شاخص‌های ملاک عمل در جشنواره یازدهم، شاخص‌های خلاقانه، نوآورانه و حل مسئله بودند که بر اساس سند تحول و تعالی دانشگاه تدوین شده بودند. طبیعتاٌ دشواری کار دوچندان بود، اما در آخرین اصلاحاتی که انجام شد، آقای طهرانچی این مسیر را تأیید کردند و اشاره کردند که اکنون به دنبال پیاده‌سازی این جشنواره باشید.

اهمیت این جشنواره از این جهت بود که عدالت‌محوری، رویکرد حل مسئله و تناسب با زیست‌بوم هر منطقه بیشتر لحاظ شده بود که به نظرم یک رویکرد دقیق هست. از سوی دیگر، پیچیدگی‌های دوره ارزیابی کار را سخت کرده است. جالب اینکه این جشنواره قبل از جنگ شروع شد و در نهم اسفند که جنگ رمضان آغاز شد، چندین بار سامانه‌ها به مشکل خوردند. هم به شکل مجازی و هم حضوری این موضوع در دستور کار گرفت؛ لذا جدیت تلاش و پیگیری مجدانه همکاران دانشگاه، به‌ویژه در حوزه پژوهش و فناوری، دوچندان بود که این توفیق ارزشمند حاصل شد.

خبرنگار آگاه: درباره سرای نوآوری رباتیک که برتر کشور شد و اهمیت آن برای استان یزد توضیح می‌فرمایید؟

محمدرضا دهقانی اشکذری: سرای نوآوری رباتیک دو جایزه برتر را، سرپرست دانشجویی برتر و سرای نوآوری برتر در جشنواره فرهیختگان ۱۴۰۵ کسب کرد، که نیازمند تفکر منطقی است و نباید فراموش کنیم که این موضوع، ثمره قریب به بیست سال تلاش جمعی از اساتید، دانشجویان و به‌ویژه دکتر محمدرضا جناب‌زاده که محور این کار بودند، است.

خبرنگار آگاه: ثمره تلاش بیست‌ساله دکتر محمدرضا جناب‌زاده و تیم وی را چگونه ارزیابی می‌کنید و این موفقیت چه تأثیری در حل مسائل صنعت و معدن داشته است؟

محمدرضا دهقانی اشکذری: ویژگی‌هایی که باعث شد، دکتر محمدرضا جناب‌زاده رتبه برتر در حوزه استاد مشاور تیم‌های دانشجویی را کسب کنند، قابل تأمل و مطالعه است. روحیه شاگردپروری نکته کلیدی است. شهید طهرانچی همواره بر اساس تعالیم و توصیه‌های دین و امامین انقلاب، الگوسازی از این مدل‌ها را مهم می‌دانستند. فهم این مدل پیچیده نیست: محوریت یک استاد با ویژگی‌های علمی، اخلاقی و دینی است که این مدل را کامل کرده است.

جناب‌زاده در رشته‌ای فعال هستند که به‌روزترین رشته‌های فناوری و علمی دنیاست؛ از یک طرف پایداری در هدف و اراده قوی در تحقق آرمان‌ها که سال‌ها طول می‌کشد و این ارزشمندی را بیشتر نشان می‌دهد. در تعطیلات مختلف، به‌ویژه عید نوروز و حتی در دوران جنگ، دوستان ما مشغول کار بودند. ویژگی یک استاد مشاور موفق، پیوند رویکرد الهی با رویکرد‌های علمی است. ما این ویژگی مهم را می‌بینیم که ایشان در کنار بحث‌های علمی به‌روز، همواره رویکرد دینی و الهی را حفظ می‌کنند.

خاطرات زیادی از ایشان نقل شده که در کشور‌های مختلف جهان، در کنار تیم‌سازی، هماهنگی، تحمل دیدگاه‌های مخالف و مختلف، بر نماز اول وقت، اخلاق حرفه‌ای، کمک به دیگران، خیرمندی، صداقت در کار و همدلی تیمی تأکید داشته‌اند. به نظرم این نکته اهمیتی بیش از موضوع فنی دارد.

خبرنگار آگاه: دانشکده توسعه فناوری و کارآفرینی چه نقشی در ارتباط دانشگاه با نیاز‌های صنعت ایفا می‌کند و چرا دانشگاه را یک مرکز حل مسئله برای اصناف و صنایع می‌دانید؟

محمدرضا دهقانی اشکذری: در حوزه دانشکده جوارصنعت، آن رویکرد شهید طهرانچی و نکاتی که ایشان در دیدار‌های یزد داشتند، بهترین شاخص برای توصیف این موضوع است. وی در آخرین سفرشان فرمودند: آیندگان قضاوت خواهند کرد و خواهند گفت که این نسخه، نسخه شفابخش است. نکته مهم در این فرمول شفابخش این بود که دانشگاه به سمت صنعت رفت.

امروز روش جدیدی از آموزش را در کنار صنعت تجربه کرده‌ایم؛ اینکه دانشجو با نیاز به صنعت به کلاس وارد می‌شود، مسئله‌های آن صنعت در کلاس مطرح می‌شود و استاد با رویکرد حل مسئله در کلاس حاضر می‌شود. این رویکرد مد نظر شهید طهرانچی بود و بسیار مورد استقبال صنایع قرار گرفته است. ما در رشته‌های دیگر مانند انیمیشن، زیباسازی پوست، عکاسی و رشته‌های دیگر نیز در حال تکمیل و توسعه این مدل هستیم.

ویژگی مهم این طرح، پیوند واقعی دانشگاه و صنعت است که دانشگاه به نمایشگاهی از نیاز‌های صنعت تبدیل می‌شود. طبیعتاٌ ایده‌ها و نوآوری‌های دانشگاه می‌تواند آن نیاز‌ها را حل کند و نیرو‌های ماهر، خلاق و فناور را پرورش دهد که به نظر می‌رسد خروجی مهم این طرح در حوزه دانشکده توسعه فناوری و کارآفرینی باشد.

خبرنگار آگاه: درباره موفقیت مجموعه استان یزد در حوزه آزمایشگاه‌ها و بسته‌های آموزشی و آزمایشگاهی توضیح می‌فرمایید؟

محمدرضا دهقانی اشکذری: در حوزه آزمایشگاه‌ها اتفاق مهمی افتاد. دانشگاه آزاد اسلامی یزد با بیش از چهل‌وسه سال قدمت در حوزه‌های فنی و مهندسی و علوم پایه، مجتمع آزمایشگاهی سنجیده و کاملی است. به‌ویژه اینکه از چند سال قبل، نرم‌افزاری به نام نما توسط همکاران واحد یزد نوشته شد که کل خدمات حوزه کارآفرینی و فناوری را پوشش می‌دهد و این بستر مناسبی برای توسعه آزمایشگاه‌ها و بسته‌های آموزشی فراهم کرده است.

خبرنگار آگاه: کارآفرین برتر معرفی‌شده چه ویژگی‌هایی داشته که این عنوان را کسب کرده است و نقش استادان نسل پنجم در آموزش، پژوهش، فناوری و حل مسئله جامعه را چگونه می‌بینید؟

محمدرضا دهقانی اشکذری: در حوزه کارآفرین برتر، ویژگی مهمی که دکتر محمد شهوازیان داشتند این بود که یک عضو هیئت علمی هستند که ضمن موفقیت در حوزه علم، اخلاق و آموزش، در حوزه صنعت نیز با بیش از ده شرکت موفق فعال هستند. نکته مهمی که شاخص بود این بود که وی اکثریت نیرو‌های تخصصی مورد نیاز خود را از فارغ‌التحصیلان دانشگاه آزاد جذب می‌کند.

این پیوند بین دانشگاه و صنعت در جذب نیرو‌های متخصص، باعث کاهش مهاجرت و انگیزه بالاتر دانشجویان در حوزه تحصیلات خواهد شد. به نظر می‌رسد نقش وی در این زمینه قابل تقدیر باشد و نشان‌دهنده مدل نسل پنجم دانشگاه‌هاست که در آن آموزش، پژوهش، فناوری و حل مسئله جامعه با هم آمیخته‌اند.

خبرنگار آگاه: ثبت ۲۰ پتنت توسط خانم دکتر محبوبه محمودی از اعضای هیئت علمی چه پیامی برای دانشگاه و جامعه علمی دارد؟

دکتر محمدرضا دهقانی اشکذری:

خانم دکتر محمودی که رتبه برتر در عضویت هیئت علمی را کسب کردند، در بین بیش از بیست هزار استاد، ویژگی‌های ممتاز و متمایزی داشتند:

وی، رتبه برتر عضویت هیئت علمی، در میان بیش از ۲۰ هزار استاد کشور، با برخورداری از ویژگی‌های ممتاز و متمایز، مورد توجه قرار گرفت.

وی در حوزه آموزش به عنوان استاد تمام رشته مهندسی پزشکی، بالاترین مرتبه علمی را کسب کرده‌اند که نتیجه سال‌ها فعالیت پژوهشی و علمی موفق است.

از سوی دیگر، خانم دکتر محمودی در حوزه فناوری و نوآوری نیز عملکرد چشمگیری داشته و بیش از ۲۰ پتنت را در سامانه US Patent به ثبت رسانده‌اند؛ اختراعاتی که عمدتاً در حوزه پزشکی و حل مسائل کاربردی تعریف می‌شود.

دیپلماسی علمی از دیگر ویژگی‌های برجسته فعالیت‌های علمی وی است که با انجام پژوهش‌های مشترک بین‌المللی، توانسته ارتباطات مؤثری با دانشگاه‌های جهان برقرار کند؛ موضوعی که به گفته مسئولان، از اهداف مهم دانشگاه در مسیر توسعه همکاری‌های علمی است.

در بخش تجاری‌سازی علم نیز دکتر محبوبه محمودی موفق شد زنجیره علم تا محصول را تکمیل کند و دستاورد‌های فناورانه خود را در شرکت شخصی‌شان به مرحله تولید و توسعه برساند؛ اقدامی که به گفته مسئولان، در میان اساتید کمتر مشاهده می‌شود و وی را در جمع اساتید ممتاز کشور قرار داده است.

خبرنگار آگاه: چه برنامه‌هایی برای توسعه بیشتر این مسیر و تقویت جایگاه پژوهش و فناوری در دانشگاه آزاد اسلامی یزد دارید؟

دکتر محمدرضا دهقانی اشکذری: نکته مهمی که دانشگاه به دنبال آن است، ترویج جریان نمونه‌های موفق در حوزه فناوری است. اگر امروز بخواهیم یک دانشگاه فناور و کارآفرین داشته باشیم، با چند نفر یا چند موفقیت حاصل نمی‌شود. هدف‌گذاری ما این باشد که کل دانشگاه و اکثر اساتید ما، در همه رشته‌ها، چه علوم انسانی، چه فنی و مهندسی، چه پزشکی این رویکرد مهم را داشته باشد تا بتواند مانند اساتید برتر این دوره، این مدل را تبیین، اقتباس کنند و در رشته‌های خودشان پیاده‌سازی کند.

دانشگاه طبیعتاٌ باید بستر‌هایی را آماده کند. وظیفه دانشگاه حکمرانی موفق در حوزه دانشگاه‌های نسل جدید با پرداختن به جامعه، این است که هم در حوزه سیاست‌گذاری، هم ساختارسازی و هم قانون‌گذاری تغییرات اساسی اعمال کنیم تا بتوانیم یک دانشگاه حل مسئله باشیم.

من فکر می‌کنم دانشگاهی که بخواهد در این جایگاه قرار بگیرد، موفقیتش را تکثیر کند و بماند، باید توجه ویژه‌ای داشته باشد. اتفاق اخیر مانند، جنگ رمضان اهمیت این ماجرا را دوچندان کرد. دشمن ما امروز اساتید دانشگاه، مراکز علمی و نوآوری را هدف قرار می‌دهد. دلیلش اثرگذاری مهم این جایگاه در توسعه کشور است. اگر بخواهیم کشورمان را به آن جایگاه برسانیم، طبیعتاٌ به این رویکرد نیاز داریم، امیدواریم با تداوم این تلاش‌ها، به اهدافمان دست یابیم.

انتهای خبر/256120/