چهارشنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۵
الأربعاء ٠٢ محرم ١٤٤٨
Wednesday 17 June 2026
متن خبر

پیگیری حقوقی برای الزام استارلینک به رعایت قوانین ایران باید ادامه یابد

چهارشنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۵
پیگیری حقوقی برای الزام استارلینک به رعایت قوانین ایران باید ادامه یابد
«ما باید با استارلینک مقابله کنیم. در دولت قبل شکایتی انجام شد، اما اطلاع جدیدی دربارۀ پیگیری حصول نتیجه از آن اقدامات در حدود ۲ سال گذشته نداریم.»، «جمع‌آوری استارلینک هم باید جدی‌تر از قبل گرفته شود» این جملات را احمد کارآمد، کارشناس و پژوهشگر فضای مجازی بیان کرد و ادامۀ پیگیری حقوقی برای الزام استارلینک به رعایت قوانین ایران را نیز ضروری دانست.

بر اساس قواعد مسلم حقوق بین‌الملل و مقررات اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU)، هر دولت دارای حاکمیت انحصاری برای تنظیم و نظارت بر فعالیت‌های ارتباطی در قلمرو خود است. ماده ۱۸ مقررات رادیویی ITU صراحتاً بیان می‌دارد که هیچ ایستگاه فرستنده‌ای بدون مجوز دولت کشور متبوع نمی‌تواند تأسیس یا اداره شود و قطعنامه ۲۲ کنفرانس جهانی مخابرات (WRC-۱۹) نیز کشور‌های عضو را موظف به همکاری برای جلوگیری از فعالیت ایستگاه‌های زمینی غیرمجاز کرده است.

ایران در دولت سیزدهم با طرح شکایت از استارلینک در ITU، موفق شد رأی این نهاد را به نفع خود کسب کند که طی آن، ارائه خدمات بدون مجوز استارلینک در ایران نقض حاکمیت تلقی و شرکت مالک موظف به غیرفعال‌سازی تجهیزات غیرمجاز شد.

بر این اساس، ادامه پیگیری حقوقی برای الزام استارلینک به رعایت قوانین ایران ممکن، بلکه ضروری است. متن زیر حاصل گفت‌وگوی خبرنگار آگاهتک با احمد کارآمد، پژوهشگر و کارشناس فضای مجازی در این خصوص است.

ابتدا به موضوع اینترنت پرو می‌پردازیم. آیا از ابتدا قرار بوده این سرویس پولی باشد یا این شیوه اجرا بعداً به آن تحمیل شده است؟

بحث دریافت وجه در مصوبه مربوط به اینترنت پرو وجود نداشته است، اما متأسفانه اپراتور‌ها در این میان یک شیطنت کردند و موضوع را به سمت پولی شدن بردند و عملاً این سرویس را طبقاتی کردند.

نگرانی اصلی درباره نسبت میان امنیت و دسترسی به اینترنت پرو چیست؟ آیا ارائه این سرویس به برخی افراد، لزوماً موجب ناامنی می‌شود؟

برقراری اتصال به شبکۀ بین‌الملل مخاطراتی دارد، ولی وقتی یک سرویس منظم و ساماندهی شده به کاربران ارائه می‌شود، به طور حتم تدابیری هم برای مواجهه با چنین مخاطراتی دیده می‌شود، به هر حال افرادی هم که سرویس پرو را مصرف می‌کنند، مشخص هستند و تخلف‌های احتمالی به نظر قابل پیگیری می‌آید. بنابراین با توجه به قرار بودن نظم و وجود سازوکار برای تخصیص سرویس، من فکر نمی‌کنم که ناامنی از طریق این سرویس ایجاد شود.

احراز هویت و مشخص بودن استفاده‌کنندگان از سرویس‌ها تا چه حد اهمیت دارد؟

معتقدم، عدم احراز هویت یکی از چالش‌های ما در سرویس‌دهی در کشور است. فضای مجازی در ایران در حال حاضر به گونه‌ای است که هر کسی می‌تواند با یک سیم‌کارت ناشناس و یک گوشی بدون صاحب، هر کاری دلش خواست انجام دهد و این اقدامات غیرقابل پیگیری می‌شود. ولی اگر احراز هویت وجود داشته باشد و سیم‌کارت‌های ناشناس چنین جولانی در زیست‌بوم ندهند، به نظر من ایمنی فضای سایبری ما نیز ارتقاء پیدا خواهد کرد.

اگر هویت افراد در فضای مجازی روشن نباشد، چگونه می‌توان با جرائمی همچون کلاهبرداری برخورد حقوقی کرد؟

قانونمند شدن احراز هویت و جلوگیری از فعالیت بی‌ضابطۀ خطوط بدون صاحب موضوع مهمی در کشور است که باید دنبال شود. وقتی امکان استفاده از خطوط بدون مالک یا مجهول‌المالک به راحتی فراهم باشد، اگر کسی قصد سوءاستفاده داشته باشد، به راحتی چنین امکانی برای او فراهم است و پیگرد مجرم هم سخت خواهد بود.

وضعیت فعلی اینگونه است که اگر جرمی واقع شود یا کلاهبرداری صورت گیرد و شاکی خصوصی شکایت کند، نظام حقوقی ما برای شناسایی و برخورد با متخلف با چالش‌هایی روبرو می‌شود که یکی از دلایل اصلی آن برقرار نبودن یک سیستم کارآمد برای بی‌اثر کردن خطوط مجهول الهویه است. من فکر می‌کنم، برقراری چنین سیستمی در کشور بسیار ضرورت دارد و هرچه زودتر باید به این سمت حرکت کنیم.

در برابر فعالیت استارلینک، چه نوع برخوردی باید در اولویت قرار گیرد و آیا صرفاً شکایت کافی است؟

ما باید با استارلینک مقابله کنیم. در دولت قبل شکایتی انجام شد، اما اطلاع جدیدی دربارۀ پیگیری حصول نتیجه از آن اقدامات در حدود ۲ سال گذشته نداریم. یکی از انتظارات و درخواست‌های ما از وزیر ارتباطات در حال حاضر این است که شکایت ایران از استارلینک برای پایبندی به قوانین کشورمان را پیگیری کند. در کنار این معتقدم، جمع‌آوری تجهیزات استارلینک نیز باید جدی‌تر از قبل دنبال شود.

تجربه‌های امنیتی گذشته نشان داده که اعمال محدودیت‌ بر اینترنت در برخی شرایط اثرگذار بوده است؟ بر اساس شواهد موجود، چه نتیجه‌ای درباره رابطه اینترنت و برخی تهدیدات می‌توان گرفت؟

تجربه‌های اخیر در جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم نشان داده که اعمال محدودیت‌ بر اینترنت واقعاً در ماجرای ریزپرنده‌ها و سایر موارد مؤثر بوده است. اگر این موضوع را جدی بگیریم، می‌توانیم بخشی از ناامنی و حملات دشمن را کنترل کنیم.

من شخصاً در این زمینه متخصص نیستم، اما شواهد نشان می‌دهد وقتی اینترنت را مدیریت کردیم، حجم به‌کارگیری ریزپرنده‌ها کاهش یافت. در جنگ تحمیلی سوم عملاً می‌توان گفت آن مشکل ریزپرنده‌ها را به شکل دیگری نداشتیم و اساساً دشمن نیامد از آن وسیله زیاد استفاده کند. این نشان می‌دهد که این راهکار بی‌تأثیر نبوده است.

پیگیری حقوقی و مدیریت استارلینک را چقدر ضروری و مهم می‌دانید؟

مهار و مدیریت استارلینک باید به طور جدی در دستورکار باشد. یکی از راهکارهای این مدیریت هم پیگیری شکایت کشورمان از شرکت تحت مالکیت ایلان ماسک تا حصول نتیجۀ کامل است، پیگیری‌های بین‌المللی و اجرای ضوابط داخلی به صورت توأمان ضروری است.

انتهای خبر/256280/

اخبار اقتصادی
آژانس مسافرتی سلام پرواز ایرانیان
اخبار اجتماعی
فروشگاه اینترنتی سفیر