فناوری اطلاعات در روزهای سخت، ستون پایداری کشور بود

همزمان با فرارسیدن ۲۲ تیر، روز فناوری اطلاعات، علی حکیم‌جوادی، رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، در یادداشتی به نقش فناوری اطلاعات در عبور کشور از شرایط بحرانی، ضرورت بازتعریف جایگاه این حوزه در سیاست‌گذاری‌های کلان و اهمیت اعتماد و مشارکت بخش خصوصی در توسعه اقتصاد دیجیتال پرداخته است. آنچه در ادامه می‌خوانید، متن کامل این یادداشت است:

گاهی اهمیت یک زیرساخت، نه در روز‌های عادی، بلکه زمانی آشکار می‌شود که برای ساعتی از دسترس خارج شود. ماه‌های اخیر، برای فناوری اطلاعات ایران، دقیقاً چنین لحظه‌ای بود. در روز‌هایی که کشور با جنگ، نااطمینانی، اختلال در ارتباطات و محدودیت‌های اینترنت روبه‌رو بود، اهمیت فناوری اطلاعات نه در آمار‌های رشد و شاخص‌های اقتصاد دیجیتال، بلکه در توان آن برای حفظ تداوم خدمات، استمرار فعالیت کسب‌وکار‌ها و پشتیبانی از زندگی روزمره مردم معنا پیدا کرد. این دوره، بیش از هر زمان دیگری، نقش زیرساخت‌های دیجیتال را در پایداری کشور عیان ساخت.

از این منظر، روز فناوری اطلاعات امسال تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای بازاندیشی در جایگاه واقعی این حوزه. اتفاقات ماه‌های گذشته، نگاه ما را به فناوری اطلاعات تغییر داد. هر خدمت دیجیتالی که برقرار ماند، هر سامانه‌ای که به فعالیت خود ادامه داد و هر کسب‌وکاری که توانست ارتباط خود را با مشتریان حفظ کند، نقشی فراتر از یک خدمت فنی ایفا کرد. این پایداری، به استمرار فعالیت‌های اقتصادی، حفظ بخشی از خدمات عمومی و کاهش آثار اختلال بر زندگی روزمره مردم کمک کرد.

البته این استمرار، حاصل عملکرد تجهیزات و زیرساخت‌ها به‌تنهایی نبود. پشت آن، هزاران متخصص، شرکت خصوصی، استارت‌آپ و تیم فنی قرار داشت که با وجود فشار‌های اقتصادی و محدودیت‌های متعدد، مسئولیت حرفه‌ای خود را فراموش نکردند. بسیاری از این مجموعه‌ها، هم‌زمان با تحمل خسارت، برای حفظ خدمات، پشتیبانی از مشتریان و نگه داشتن نیرو‌های متخصص تلاش کردند. این بخش از روایت ماه‌های گذشته شاید کمتر دیده شد، اما یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های کشور، همین احساس مسئولیت و پایبندی جامعه فناوری اطلاعات به تداوم خدمت بود.

آنچه از این دوره باقی مانده، صرفاً خاطره روز‌های سخت نیست؛ مجموعه‌ای از درس‌هایی است که نباید نادیده گرفته شوند. اکنون بیش از هر زمان دیگری روشن است که زیرساخت‌های دیجیتال باید در زمره زیرساخت‌های راهبردی کشور قرار گیرند. پایداری ارتباطات، امنیت سایبری، آمادگی برای شرایط اضطراری، تداوم کسب‌وکار و حفاظت از سرمایه انسانی، دیگر موضوعاتی صرفاً تخصصی نیستند؛ اینها بخشی از الزامات حکمرانی، امنیت اقتصادی و توسعه پایدار به شمار می‌روند.

در کنار این واقعیت، باید به یک پیش‌شرط اساسی نیز توجه کرد؛ اقتصاد دیجیتال بدون اعتماد شکل نمی‌گیرد. اعتماد، پایه سرمایه‌گذاری، نوآوری و کارآفرینی است. هر اندازه محیط فعالیت برای کسب‌وکار‌ها باثبات‌تر، تصمیم‌ها پیش‌بینی‌پذیرتر و مسیر تعامل میان حاکمیت و فعالان این حوزه هموارتر باشد، ظرفیت کشور برای خلق ارزش، جذب سرمایه و توسعه فناوری نیز افزایش خواهد یافت.

آنچه در این ماه‌ها رخ داد، نقش تعیین‌کننده بخش خصوصی را نیز بیش از گذشته آشکار کرد. شرکت‌های فناوری اطلاعات، برخلاف بسیاری از تصورات، تنها بازیگران یک بازار اقتصادی نیستند؛ آنها بخشی از توان عملیاتی کشور در حفظ تداوم خدمات هستند. این واقعیت، ایجاب می‌کند که تجربه و ظرفیت این بخش، در فرآیند‌های سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری جایگاهی متناسب با اهمیت آن پیدا کند. توسعه اقتصاد دیجیتال، با فاصله گرفتن از بخش خصوصی امکان‌پذیر نیست؛ همان‌گونه که حفظ پایداری خدمات دیجیتال نیز بدون اتکا به توان این زیست‌بوم ممکن نخواهد بود.

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، به‌عنوان بزرگ‌ترین تشکل بخش خصوصی فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور، بر این باور است که آینده این حوزه در گرو گفت‌وگوی مستمر، اعتماد متقابل و مشارکت واقعی میان دولت، بخش خصوصی و جامعه تخصصی است. امروز بیش از هر زمان دیگری به تصمیم‌هایی نیاز داریم که بر پایه تجربه میدانی، شناخت واقعیت‌های کسب‌وکار و نگاه بلندمدت اتخاذ شوند؛ تصمیم‌هایی که نه‌تنها مسیر توسعه اقتصاد دیجیتال را هموار کنند، بلکه آمادگی کشور را برای مواجهه با شرایط پیش‌بینی‌ناپذیر نیز افزایش دهند.

شاید مهم‌ترین دستاورد ماه‌های اخیر، همین تغییر نگاه باشد؛ اینکه فناوری اطلاعات را دیگر تنها با شاخص‌های رشد، تعداد کاربران یا سهم اقتصاد دیجیتال نسنجیم. ارزش واقعی این حوزه زمانی آشکار شد که توانست در دشوارترین شرایط، بخشی از چرخه زندگی، اقتصاد و خدمات کشور را سرپا نگه دارد.

روز فناوری اطلاعات، امسال بیش از آنکه فرصتی برای تبریک باشد، دعوتی است به یک تصمیم جمعی؛ اینکه فناوری اطلاعات را نه صرفاً یک صنعت، بلکه زیرساختی راهبردی برای آینده ایران بدانیم و جایگاه آن را در سیاست‌گذاری‌های کلان، متناسب با همین نقش بازتعریف کنیم. آینده‌ای پایدارتر، رقابت‌پذیرتر و تاب‌آورتر، از همین نقطه آغاز خواهد شد.

انتهای خبر/261710/