دانش‌بنیان‌ها پیشران تحقق کامل سیاست؛ هنوز همه ظرفیت‌های اقتصاد مقاومتی فعال نشده است

گروه اقتصادی خبرگزاری آگاه، محمد واعظ، عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه اصفهان- با گذشت سال‌ها از طرح و ابلاغ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، ارزیابی وضعیت کنونی اقتصاد کشور نشان می‌دهد این راهبرد ملی هنوز به‌صورت جامع و کامل اجرایی نشده است. اگر اقتصاد مقاومتی به‌طور همه‌جانبه و منسجم پیاده‌سازی می‌شد، امروز اقتصاد ایران با سطح قابل توجهی از وابستگی به واردات برخی کالا‌های اساسی و راهبردی مواجه نبود.

تداوم واردات میلیارد‌ها دلار نهاده‌های کشاورزی، نهاده‌های دامی، بخشی از دارو‌ها و برخی کالا‌های واسطه‌ای، بیانگر آن است که ظرفیت‌های فراوانی برای تعمیق این رویکرد وجود دارد. این وابستگی‌ها نه‌تنها فشار مضاعفی بر منابع ارزی کشور وارد می‌کند، بلکه در شرایط بروز محدودیت‌های خارجی می‌تواند زنجیره تأمین داخلی را نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو سازد. از این رو، اقتصاد مقاومتی همچنان به‌عنوان یک ضرورت راهبردی باید با جدیت و انسجام بیشتری دنبال شود.

ضرورت تکمیل زنجیره تأمین داخلی

یکی از اساسی‌ترین اقداماتی که در سال‌های پیش‌رو باید در کانون توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد، تکمیل و تعمیق زنجیره تأمین داخلی است. اقتصاد ایران زمانی می‌تواند از سطح آسیب‌پذیری خود بکاهد که وابستگی آن به خارج، به‌ویژه در حوزه کالا‌ها و فناوری‌های راهبردی، به حداقل برسد.

در بسیاری از بخش‌ها، حلقه‌های ابتدایی یا میانی تولید در داخل شکل گرفته، اما به دلیل فقدان برخی فناوری‌ها یا نهاده‌های کلیدی، زنجیره تولید کامل نشده و کشور ناگزیر از واردات باقی مانده است. تمرکز بر داخلی‌سازی هدفمند، حمایت هوشمندانه از صنایع پیشران و توسعه زیرساخت‌های فناورانه می‌تواند این خلأ را برطرف سازد و پیوند میان بخش‌های مختلف تولید را تقویت کند.

دانش‌بنیان‌ها پیشران تحقق کامل اقتصاد مقاومتی

تحقق کامل اقتصاد مقاومتی بدون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان امکان‌پذیر نیست. حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، تقویت واحد‌های پیش‌رشد، سرمایه‌گذاری مستمر در تحقیق و توسعه، تجاری‌سازی فناوری و گسترش پیوند میان دانشگاه و صنعت، از مهم‌ترین پیش‌نیاز‌های حرکت به سمت اقتصادی درون‌زا و برون‌نگر به شمار می‌رود.

افزایش ارزش افزوده داخلی، مهم‌ترین شاخص موفقیت در این مسیر است. هرچه اقتصاد ایران بتواند سهم بیشتری از فرآیند تولید کالا و خدمات را در داخل کشور محقق سازد و فناوری را بومی‌سازی کند، تاب‌آوری آن در برابر فشار‌های خارجی نیز افزایش خواهد یافت. در چنین شرایطی، اقتصاد ملی نه‌تنها در برابر تکانه‌های بیرونی مقاوم‌تر می‌شود، بلکه زمینه رشد پایدار و اشتغال مولد نیز بیش از پیش فراهم خواهد شد.

اقتصاد مقاومتی، بیش از آنکه یک شعار باشد، یک چارچوب عملیاتی برای بازطراحی ساختار تولید، تجارت و فناوری کشور است؛ چارچوبی که تحقق کامل آن نیازمند عزم مستمر، سیاست‌گذاری دقیق و هم‌افزایی میان دولت، بخش خصوصی و نهاد‌های علمی است.

انتهای خبر/261777/