همه قندها احساس سیری یکسانی ایجاد نمی‌کنند

به گزارش خبرگزاری آگاه به نقل از «سای‌تک‌دیلی» (SciTechDaily)؛ دو قند رایج ممکن است به یک اندازه کالری فراهم کنند؛ اما پاسخ مغز به یک شکل نیست. پژوهشگران مرکز مونل برای حس‌های شیمیایی دریافته‌اند که فروکتوز و گلوکز از طریق مسیر‌های متفاوتِ پیام‌رسانی میان روده و مغز با مغز ارتباط برقرار می‌کنند؛ تفاوتی که می‌تواند بر اشتها اثر بگذارد و به توضیح این موضوع کمک کند که چرا انسان‌ها به برخی غذا‌ها و نوشیدنی‌ها گرایش بیشتری پیدا می‌کنند.

دانشمندان در آزمایش‌هایی روی موش‌ها، یک مسیر تخصصی را شناسایی کردند که به فروکتوز امکان می‌دهد پیام‌هایی را از روده به مغز ارسال کند. با این حال، فروکتوز در مقایسه با گلوکز، در کاهش فعالیت سلول‌های مغزیِ دخیل در ایجاد احساس گرسنگی، بسیار کم‌اثرتر بود.

نتایج این پژوهش در نشریه Neuron منتشرشده است. «امبر آلهادف» (Amber Alhadeff)، نویسنده ارشد این پژوهش و عضو مرکز مونل، می‌گوید: «این پژوهش درک ما از چگونگی تعامل رژیم‌های غذایی امروزی، به‌ویژه رژیم‌های سرشار از فروکتوز یا شربت ذرت با فروکتوز بالا، با سامانه‌های عصبیِ دخیل در تنظیم اشتها را افزایش می‌دهد».

فروکتوز و گلوکز چگونه بر پیام‌های گرسنگی اثر می‌گذارند؟

پژوهشگران برای بررسی اینکه این دو قند چگونه بر مغز اثر می‌گذارند، پس از مصرف هر یک از آنها، فعالیت عصبی موش‌ها را ثبت کردند.

آنها دریافتند که فروکتوز سطح هورمون روده‌ای PYY را افزایش می‌دهد و این هورمون سپس از طریق عصب واگ پیام‌هایی ارسال می‌کند که فعالیت نورون‌های پروتئین مرتبط با آگوتی (AgRP) را تا حدی کاهش می‌دهد. این نورون‌ها نقش مهمی در ایجاد احساس گرسنگی دارند. هنگامی که پژوهشگران این مسیر پیام‌رسانی را مختل کردند، فروکتوز دیگر بر این نورون‌ها اثری نداشت؛ موضوعی که تایید کرد این مسیر مسئول اثرگذاری فروکتوز بر مغز است.

گلوکز به شیوه‌ای متفاوت عمل کرد. این قند به‌جای اتکا به همان مسیر PYY-Y۲ وابسته به عصب واگ، از طریق سازوکار زیستی دیگری، فعالیت نورون‌های AgRP را به‌طور چشمگیری سرکوب کرد.

اگرچه موش‌ها در کوتاه‌مدت، پس از مصرف هر یک از این دو قند، تقریبا مقدار مشابهی غذا خوردند، اما ترجیحات غذایی آنها در بلندمدت، بازتاب‌دهنده تفاوت در میزان مهار نورون‌های AgRP توسط فروکتوز و گلوکز بود.

شربت ذرت با فروکتوز بالا پاسخ قوی‌تری ایجاد کرد

پژوهشگران همچنین شربت ذرت با فروکتوز بالا (HFCS) را که شیرین‌کننده‌ای پرکاربرد و متشکل از ترکیبی از فروکتوز و گلوکز است، بررسی کردند.

موش‌ها ترجیح آشکاری برای مصرف HFCS نسبت به فروکتوز خالص نشان دادند. افزون بر این، HFCS نسبت به فروکتوز به‌تنهایی، مهار قوی‌تری بر نورون‌های AgRP ایجاد کرد. به گفته پژوهشگران، این یافته ممکن است به توضیح این موضوع کمک کند که چرا غذا‌ها و نوشیدنی‌های حاوی HFCS برای برخی افراد جذابیت ویژه‌ای دارند.

بازنگری در نحوه تشخیص کالری توسط مغز

این مطالعه این فرضیه دیرینه را به چالش می‌کشد که نورون‌های AgRP مرتبط با احساس گرسنگی، صرفا به میزان کالری دریافتی پاسخ می‌دهند، فارغ از اینکه این کالری از چه منبعی تأمین شده باشد. در عوض، نتایج نشان می‌دهد که این نورون‌ها می‌توانند میان انواع مختلف قند تمایز قائل شوند و آنها را از طریق مسیر‌های زیستی جداگانه پردازش کنند.

با وجود اینکه فروکتوز و گلوکز تعداد یکسانی کالری دارند، مغز موش‌ها به این دو قند واکنش‌هایی کاملا متفاوت نشان داد. این یافته‌ها پیچیدگی سازوکار تشخیص مواد مغذی را برجسته می‌کند و نشان می‌دهد که حتی قند‌های ساده نیز می‌توانند اثرات متمایزی بر ارتباط میان روده و مغز داشته باشند و در نهایت، رفتار‌های تغذیه‌ای و ترجیحات غذایی را شکل دهند.

انتهای خبر/261258/